Bijna een kwart van de Nederlanders is wel eens gepest door collega’s of leidinggevenden. Een van de redenen voor de Stichting Stop Pesten Nu om elk jaar op 19 april de landelijke dag tegen pesten af te kondigen en tips te geven over hoe het probleem is aan te pakken.

Stress, angst, depressie, een hoge bloeddruk en maag- en darmklachten zijn enkele symptomen die voor kunnen komen bij mensen die gepest worden. Volgens de organisatie Stop Pesten Nu hebben deze klachten veel invloed op het jaarlijks verzuim: pesten op het werk zorgt naar schatting jaarlijks voor vier miljoen extra verzuimdagen. Dat is maar liefst 900 euro aan loondoorbetaling voor werkgevers! Om dit probleem tegen te gaan, wordt met heel werkend Nederland op 19 april stil gestaan bij dit probleem, op de landelijke dag tegen pesten.

Hoe herken je pestgedrag op de werkvloer?
Om iets tegen pestgedrag te kunnen doen, moet eerst bekend zijn hoe pestgedrag is te herkennen. De Amerikaanse psychologen Gary Namie en Ruth Namie, sociaal psycholoog en klinisch psycholoog, onderscheiden vier types pestkoppen:

1. De schreeuwlelijk
Dit type is het makkelijkst te herkennen. Hij of zij schreeuwt, vloekt en is vaak boos. Dit type pestkop schopt het liefst een scène om zijn doelwit bang te maken. Een schreeuwlelijk maakt naast verbaal pestgedrag ook gebruik van agressieve lichaamstaal en stuurt boze e-mails.

2. De eeuwige criticus
Kritische feedback op werk is goed, maar de eeuwige criticus kan het niet laten om het werk van iemand tot in de puntjes te bekritiseren. Wat je ook doet, het is nooit goed. Een directe aanval, zoals die van de schreeuwlelijk, heeft niet de voorkeur van dit type pestkop. Die kiest liever voor een een-op-een vernedersessie of wijst met een teambespreking graag iedereen op de fouten die het doelwit heeft gemaakt.

3. De poortwachter
Het pestgedrag van de poortwachter is moeilijker te achterhalen dan die van de hiervoor genoemde pestkoppen. De poortwachter zorgt ervoor dat iemand het werk niet goed kan uitvoeren, waardoor er altijd wel wat te bekritiseren valt. Uitleg over wat er moet gebeuren, informatie, tijd om iets te doen of hulp van anderen zijn dingen die dit type pestkop zijn slachtoffer bewust onthoudt zodat het wel slecht móet presteren.

4. De schijnheilige serpent
Dit type pestkop is het lastigst te verslaan omdat het niet goed te peilen is. De schijnheilige serpent doet alsof hij of zij iemands beste vriend is, terwijl achter de rug om het tegenovergestelde wordt gedaan. Tegen anderen zegt de pestkop dat iemand onbetrouwbaar is en er niks van kan, maar in zijn of haar gezicht doet hij of zij aardig.

Hoe pak je pestgedrag op de werkvloer aan?
Bovenstaande vormen van pestgedrag geven hopelijk wat meer inzicht in welke soorten pestgedragingen er op de werkvloer voor kunnen komen. Dit maakt het als leidinggevende, collega of als slachtoffer makkelijker te herkennen. Maar hoe pak je pesten op de werkvloer nu goed aan wanneer je zelf gepest wordt of als je opmerkt dat een collega het doelwit is? Deze tips helpen je op weg.

Tip 1: accepteer pestgedrag niet
Voorkomen is beter dan genezen. Wanneer iemand jou niet goed behandelt en je dit meteen tegen de aanstichter zegt, kan je voorkomen dat je opnieuw het doelwit wordt. Pesters zetten hun zinnen namelijk vaak op mensen die de minste weerstand bieden. Dit geldt natuurlijk ook voor werknemers die zien dat een collega de dupe is van pestgedrag. Spreek collega’s aan!

Tip 2: leg het pestgedrag vast
Wanneer je te laat bent om iets aan het pestgedrag van een collega of leidinggevende te doen, omdat je bijvoorbeeld overdonderd was door de opmerking of boze e-mail, dan doe je er goed aan om het gedrag vast te leggen in een dagboek. Als je tijdens een vergadering wordt gepest, schrijf dan meteen op wie er bij waren, wat er werd gezegd en waarom het gebeurde. Bewaar boze e-mails en ander bewijsmateriaal zodat er later mee naar je baas of vertrouwenspersoon kan stappen.

Tip 3: stel een vertrouwenspersoon aan
Wanneer jijzelf of een collega wordt gepest, is het een logische stap om te praten met je manager. Maar niet iedere werknemer kan dit als veilig ervaren. Daarom is het belangrijk om als werkgever een vertrouwenspersoon aan te stellen. Dit verlaagt de drempel voor het aankaarten van problemen.

Tip 4: zorg voor een sociale werkomgeving
Het bevorderen van sociale relaties op de werkvloer zorgt ervoor dat werknemers de kans krijgen elkaar beter te leren kennen en zo het pestgedrag te verminderen. Organiseer een bedrijfsuitje of een leuke teamactiviteit om elkaar ook eens in een andere setting te zien dan het kantoor.

Tip 5: zoek een nieuwe baan
Het kan voorkomen dat, hoe hard je er ook tegen vecht, het pestgedrag niet stopt. Het kan daarom geen kwaad om als werknemer alvast rond te kijken naar een andere baan. Wanneer je besluit het pestgedrag aan te kaarten, kan het rust geven als je met andere opties bezig bent.

Bovenstaande tips geven hopelijk inzicht om pestgedrag beter te herkennen en wat de werknemer of werkgever kan doen om het te minimaliseren. Maak dit onderwerp morgenochtend, om de week goed te beginnen, bespreekbaar op de werkvloer. Zo kunnen we ook in Nederland pesten op de werkvloer de baas zijn.