Het kabinet stelt 2,5 miljoen euro per jaar beschikbaar voor extra beveiliging van woningen van bedreigde burgemeesters, gedeputeerden en waterschapsbestuurders. Noodzakelijk, aldus minister De Jonge van BZK, want alleen al van de burgemeesters, heeft 77 procent te maken met agressie.

Op 1 januari 2024 gaat de nieuwe Regeling Beveiligingsmaatregelen Decentrale Bestuurders in. Daarin is geregeld dat alle decentrale bestuurders een persoonlijk beveiligingsadvies kunnen krijgen op basis van individuele veiligheidsrisico’s. Zo kunnen beveiligingsmaatregelen op maat getroffen worden.

Agressie, intimidatie en geweld
“Burgemeesters, gedeputeerden en waterschapsbestuurders moeten hun ambt veilig kunnen uitoefenen zonder zich zorgen te maken om hun eigen veiligheid of dat van hun partner of gezin”, zegt minister Hugo de Jonge (Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening). Volgens hem hebben steeds meer bestuurders te maken met agressie, intimidatie en geweld. In 2021 maakten 77 procent van de burgemeesters en 67 procent van de wethouders een incident met agressie mee. Dat is een stijging van gemiddeld 20 procent ten opzichte van 2020. Dit gebeurt niet alleen bij het provincie- of gemeentehuis, maar komt ook voor bij de woningen van bijvoorbeeld burgemeesters. Dit heeft grote impact op bestuurders zelf, maar ook op hun partner en/of gezin.

Beveiligingsadvies en passende maatregelen
De Jonge: “Het is heftig om vanuit het ambt geconfronteerd te worden met vormen van agressie en geweld. Dit is onacceptabel en een directe aanval op onze democratische rechtstaat. Het kan niet zo zijn dat bestuurders twee keer nadenken over bepaalde beslissingen of deze helemaal niet meer durven nemen. Juist thuis moeten bestuurders zich veilig voelen.” Bestuurders krijgen daarom met de nieuwe regeling een beveiligingsadvies op maat met de daarbij passende maatregelen. Denk bijvoorbeeld aan fysieke en elektronische maatregelen in en om het huis, zoals een vrijstaande brievenbus, een alarmsysteem, maar ook bewustwording rond online vindbaarheid en vervoer. Om in gezamenlijkheid de veiligheid van decentrale bestuurders te vergroten, is met gemeenten, provincies en waterschappen afgesproken dat zij de geadviseerde maatregelen altijd overnemen. Hierdoor wordt voorkomen dat de kosten voor benodigde beveiligingsmaatregelen onderdeel worden van politiek debat.

Jaarlijks 2,5 euro miljoen beschikbaar
De regeling is van toepassing op bestuurders van provincies, gemeenten en waterschappen. Zij zijn in de nieuwe regeling verantwoordelijk voor de kosten van de beveiligingsmaatregelen. Ter ondersteuning stelt het ministerie van BZK een jaarlijks bedrag van 2,5 miljoen euro beschikbaar. Dit bedrag wordt gelijkmatig over alle gemeenten en provincies verdeeld en dekt een groot deel van de kosten van de preventieve beveiligingsmaatregelen.
Het geld voor de preventieve woningbeveiligingsmaatregelen is onderdeel van de structurele middelen van 10 miljoen per jaar voor het weerbaarder maken van het openbaar bestuur vanuit de brede aanpak ondermijning. Met deze middelen zet BZK zich samen met het Netwerk Weerbaar Bestuur in voor de (online) veiligheid van decentrale politieke ambtsdragers en op het versterken van de weerbaarheid van de ambtelijke organisatie.