Het aantal aanslagen met explosieven in Nederland blijft toenemen. In de eerste helft van 2025 registreerde de politie 678 explosies of pogingen daartoe, tegenover 644 in dezelfde periode vorig jaar. Dat blijkt uit donderdag gepubliceerde cijfers van de politie. Bij 610 incidenten kwam het explosief daadwerkelijk tot ontploffing. In 68 gevallen bleef het bij een mislukte poging.

De explosies vinden vrijwel dagelijks plaats en richten zich vaak op woningen in stedelijke gebieden zoals Amsterdam, Rotterdam en Midden-Nederland. Ook afgelopen nacht was het raak in Schiedam en Papendrecht, waar een woning uitbrandde na een explosie.
De explosieven bestaan meestal uit zwaar, illegaal vuurwerk – vaak bewerkt met instabiel flitspoeder – soms in combinatie met brandbare vloeistoffen zoals wasbenzine. “Dat zorgt voor levensgevaarlijke situaties”, waarschuwt Jos van der Stap, programmamanager High Impact Crime bij de politie.

Vooral persoonlijke conflicten
Waar het geweld aanvankelijk vooral werd gelinkt aan georganiseerde misdaad, blijkt inmiddels dat ook persoonlijke conflicten steeds vaker escaleren in explosieve wraakacties. “Van criminele afrekeningen tot burenruzies: mensen grijpen sneller naar vuurwerkbommen om een conflict uit te vechten”, aldus Van der Stap.
Opvallend is het hoge aantal minderjarige verdachten. Tot nu toe zijn dit jaar 163 personen aangehouden, vaak jongeren die via sociale media zoals Telegram of Snapchat worden geronseld voor een paar honderd euro. “Ze zijn beïnvloedbaar, impulsief en willen ergens bij horen”, zegt Van der Stap. “Ze beseffen nauwelijks de gevolgen.”

Aanhoudingen
De politie zegt veel daders op te pakken, maar opdrachtgevers blijven vaak buiten beeld. De aanpak richt zich daarom ook op preventie, zoals met de campagne ‘Alleen jij bepaalt wie je bent’, waarbij jongeren op school worden voorgelicht. In sommige steden worden re-integratieofficieren ingezet om jonge daders na hun straf uit de criminaliteit te houden.
Om het geweld structureel terug te dringen, is begin dit jaar in Rotterdam het Offensief tegen Explosies gestart. Dit samenwerkingsverband tussen politie, OM, gemeenten en maatschappelijke organisaties richt zich op harde repressie én preventie.
Volgens Van der Stap kan het landelijk vuurwerkverbod, dat recent door de Eerste Kamer werd aangenomen, bijdragen aan het terugdringen van de explosies. “Het verbod maakt handhaving eenvoudiger. Het zal niet meteen effect hebben, maar op termijn helpt het zeker.”