Steeds meer gemeenteraadsleden krijgen te maken met agressie, bedreiging en verbaal geweld, meldt het CCV. Uit gezamenlijk onderzoek van regionale omroepen en de NOS, in samenwerking met de Nederlandse Vereniging voor Raadsleden, blijkt dat ongeveer een derde van de raadsleden in de afgelopen bestuursperiode hiermee werd geconfronteerd. Dat is ruim twee keer zoveel als in 2022 en zelfs meer dan zes keer zoveel als in 2015.

Nederland telt circa 8.000 raadsleden, met een gemiddelde leeftijd van 55 jaar. De incidenten die zij meemaken lopen uiteen van ernstige doodsbedreigingen tot intimidatie bij de woning van raadsleden. Aanleidingen zijn vaak politiek gevoelige dossiers, zoals de komst van een asielzoekerscentrum, maar ook relatief kleine lokale kwesties kunnen escaleren. Discussies over een zwembad, verkeersmaatregelen of bouwplannen blijken soms voldoende om verbaal geweld of intimidatie uit te lokken.

Vaker vrouwen doelwit

Opvallend is dat vrouwelijke raadsleden vaker doelwit zijn dan hun mannelijke collega’s, ondanks het feit dat mannen nog altijd in de meerderheid zijn in de gemeenteraden. Verschillende raadsleden doen anoniem hun verhaal. Zo vertelt een ervaren raadslid uit Zuid-Holland dat zij via haar privémail met de dood is bedreigd na een bijdrage in de raad en later werd achtervolgd. In Gelderland kreeg een raadslid eieren tegen het keukenraam gegooid, terwijl een ander tijdens een protest terechtkwam in een zware vuurwerkexplosie.
Om raadsleden weerbaarder te maken, kunnen zij kosteloos een veiligheidsscan laten uitvoeren door het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid. Deze scans zijn bedoeld om te voorkomen dat volksvertegenwoordigers hun werk onder oneigenlijke druk moeten uitvoeren.

Geen reden om te stoppen

Hoewel veel raadsleden aangeven dat de incidenten hen persoonlijk raken en soms leiden tot zelfcensuur, zegt de meerderheid dat het geen reden is om te stoppen. Net als vier jaar geleden stelt een groot deel zich opnieuw verkiesbaar voor de gemeenteraadsverkiezingen van 18 maart. De cijfers laten echter zien dat agressie tegen lokale politici een structureel veiligheidsvraagstuk is geworden dat blijvende aandacht vraagt.