Het aantal meldingen van agressie tegen ziekenhuispersoneel in Nederland blijft onverminderd stijgen. Uit een rondgang van NU.nl blijkt dat alle tien ondervraagde ziekenhuizen de afgelopen vijf jaar een duidelijke toename zien. In het St. Antonius Ziekenhuis in Utrecht en Isala in Zwolle is het aantal incidenten sinds 2020 zelfs meer dan verdrievoudigd.

De agressie varieert van schelden, schreeuwen en dreigen tot fysieke aanvallen. Volgens de ziekenhuizen ligt de oorzaak vaak in frustratie, angst en onmacht, verergerd door lange wachttijden, personeelstekorten en hoge werkdruk. “Het respect voor zorgpersoneel is sinds corona sterk afgenomen”, zegt een woordvoerder van het St. Antonius. Veel instellingen vermoeden bovendien dat de meldingen slechts het topje van de ijsberg vormen.

Beveiliging uitgebreid

Om incidenten te beperken, hebben ziekenhuizen de beveiliging uitgebreid, vaker politie ingeschakeld en in sommige gevallen bezoekers de toegang ontzegd. In het Medisch Spectrum Twente kregen vorig jaar 42 mensen een gele kaart en 29 een toegangsverbod. Toch blijkt extra toezicht alleen niet afdoende.
De vakbond FNV reageert geschrokken maar niet verrast. “Dit is vreselijk voor medewerkers die dag en nacht klaarstaan om anderen te helpen, en dan worden uitgescholden, geduwd of geslagen”, zegt Elise Merlijn, bestuurder FNV Zorg en Welzijn. “De impact is gigantisch, van stress en slapeloosheid tot langdurige uitval.”
Volgens Merlijn ontstaat in wachtkamers en ziekenhuiszalen een “explosieve mix” van emoties, vooral door het tekort aan personeel en de lange wachttijden. De FNV vindt dat ziekenhuizen wettelijk verplicht zijn meer te doen voor een veilige werkplek. “Zonder structurele investeringen in personeel, kortere wachttijden en een landelijk agressiebeleid zal intimidatie alleen maar toenemen.”

Oplossingen

Hoewel veel ziekenhuizen inmiddels noodknoppen, camera’s en trainingen hebben ingevoerd, noemt de FNV dat onvoldoende. De vakbond pleit voor psychosociale ondersteuning na incidenten en het actief stimuleren van aangifte. Daarvoor is een stappenplan opgesteld dat zorgmedewerkers helpt bij het ondernemen van juridische stappen.
Ook op landelijk niveau wordt gewerkt aan oplossingen. Het ministerie van Volksgezondheid startte een campagne om bezoekers te wijzen op respectvol gedrag, maar ziekenhuizen waarschuwen dat dit de kernproblemen – zoals werkdruk en wachttijden – niet wegneemt.
Binnen het programma Veilige Zorg werken ziekenhuizen, politie en het Openbaar Ministerie samen aan preventie. Regionale bijeenkomsten en handreikingen moeten het personeel beter toerusten. Tot structurele verbeteringen in de zorg zijn doorgevoerd, verwachten ziekenhuizen echter dat agressie een groeiend probleem blijft.