Vanaf volgende week ontvangt ieder Nederlands huishouden een overheidsbrochure met de titel ‘Bereid je voor op een noodsituatie’. Met het 33 pagina’s tellende boekje wil het kabinet burgers bewuster maken van de risico’s van rampscenario’s zoals overstromingen, cyberaanvallen of zelfs een gewapend conflict. Tussen 25 november en 10 januari valt de brochure bij iedereen op de mat.

Volgens de overheid moeten Nederlanders voorbereid zijn op de eerste 72 uur na een ramp. In die periode kunnen hulpdiensten onmogelijk overal tegelijk ingrijpen. Zelfredzaamheid is daarom essentieel, benadrukt demissionair minister Brekelmans van Defensie. Hij stelt dat de campagne niet bedoeld is om angst aan te jagen, maar om mensen juist veiliger te laten voelen door vooraf na te denken over wat zij kunnen doen.
Het boekje schetst realistische maar confronterende scenario’s. Bij een succesvolle cyberaanval op het elektriciteitsnet kan communicatie al binnen enkele uren uitvallen. Supermarkten zouden snel leeg raken, tankstations sluiten en de watervoorziening kan onder druk komen te staan. In dergelijke situaties moeten burgers terugvallen op basisvoorzieningen zoals een noodradio, kaarsen en burenhulp.

Benodigdheden voor een noodpakket

De brochure bevat daarom een lijst met benodigdheden voor een noodpakket, waaronder kopieën van identiteitsbewijzen, drinkwater, een zaklamp, een plattegrond en zelfs een fluitje om aandacht te trekken van hulpdiensten. Daarnaast worden Nederlanders aangemoedigd huis-, buurt- en gezinsscenario’s te bespreken: wie haalt de kinderen op als digitale communicatie platligt, en hoe helpt men kwetsbare buurtgenoten?
Volgens experts is de campagne hard nodig. Cyberveiligheidsspecialist Ot van Daalen waarschuwt dat Nederland kwetsbaar is voor verstoringen in vitale infrastructuur. Een klein defect kan al grote gevolgen hebben, zoals bleek in 2023 toen Amsterdam bijna te maken kreeg met een overstroming door uitgeschakelde alarmsystemen.

Afschrikwekkend

Brekelmans benadrukt dat Defensie bij een grote ramp alles op alles zal zetten, maar dat geen enkele overheid iedereen tegelijk kan bijstaan. Een meer zelfredzame samenleving werkt volgens hem bovendien afschrikwekkend: “Als een tegenstander weet dat een aanval ons niet ontwricht, loont het minder om het te proberen.”
Naast de papieren versie die alle Nederlanders in de brievenbus ontvangen, is het ook te lezen op Denkvooruit.nl/informatieboekje. Op Denkvooruit.nl/vertalingen komt het informatieboekje vanaf 25 november ook in andere talen beschikbaar, zoals Engels, Duits, Pools, Frans, Arabisch, Turks, Chinees en Spaans. Ook zijn er versies in Nederlandse gebarentaal en in makkelijke taal.