Omdat preventief fouilleren tot etnisch profileren kan leiden, werd dit in Amsterdam niet langer toegestaan. Het dragen van wapens onder vooral jongeren neemt echter zodanig toe, dat de lokale driehoek besloten heeft het toch weer in te voeren. Maar dan op zo’n manier dat etnische gronden geen invloed hebben.

Vooral jongeren tussen de 12 en 18 jaar hebben in de hoofdstad steeds vaker een wapen op zak, schrijft burgemeester Femke Halsema in een brief aan de gemeenteraad. Na een aantal ernstige incidenten wil de Amsterdamse politie het preventief fouilleren herinvoeren, zodat in bepaalde buurten willekeurige voorbijgangers gecontroleerd kunnen worden op wapenbezit. De burgemeester belooft dat daarbij anders wordt opgetreden dan voorheen om discriminatie te voorkomen. Zo wordt niet meer naar persoonskenmerken als huidskleur, kledingstijl, leeftijd en geslacht gekeken, al worden wel kleine kinderen, gezinnen en bejaarden ongemoeid gelaten. De agenten gaan bijvoorbeeld elke derde passant fouilleren of iedereen. Zo krijgt iedereen dezelfde kans om gefouilleerd te worden. Om rendement uit de acties te halen, wordt alleen in veiligheidsrisicogebieden preventief gefouilleerd. Iedereen die gefouilleerd wordt krijgt een folder mee, waarin staat hoe en waarom het gebeurt en dat men het recht heeft om een klacht in te dienen.

Erg gevoelig
Volgens Het Parool ligt het besluit van Halsema, Paauw en het Openbaar ministerie om preventief fouilleren weer in te voeren erg gevoelig in Amsterdam. De coalitiepartijen GroenLinks, D66, PvdA en SP hadden in hun bestuursakkoord uit 2018 nog beloofd dat preventieve wapencontroles niet meer zouden plaatsvinden in de hoofdstad. Behalve dat het veel politiecapaciteit kost en weinig wapens oplevert, zou uit wetenschappelijk onderzoek ook blijken dat de wapencontroles etnisch profileren als bijeffect hebben. Halsema ging hierin mee, maar zegt door het stijgende aantal wapenincidenten op andere gedachten te zijn gekomen. Wapenbezit leidt volgens haar tenslotte niet zelden ook tot wapengebruik. Daarnaast dragen de controles bij aan een veiliger gevoel voor omwonenden en worden jongeren ontmoedigd om nog gewapend over straat te lopen. De burgemeester bepaalt uiteindelijk waar en wanneer de controles plaatsvinden, zelfs als de meerderheid van de gemeenteraad tegen is.