Het kabinet wil de politie en justitie meer bevoegdheden geven om grote hoeveelheden persoonsgegevens te verzamelen. Maar volgens de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) ontbreken in het wetsvoorstel belangrijke waarborgen om de privacy en rechten van burgers te beschermen. Hierdoor lopen ook onschuldige mensen risico’s, doordat hun gegevens als ‘bijvangst’ in politiesystemen belanden.

Uit de toetsing van de AP blijkt dat het voorstel op meerdere punten tekortschiet. Zo worden gegevens die niet relevant zijn te lang bewaard en is niet goed geregeld of deze voor andere doeleinden mogen worden hergebruikt. Ook ontbreken regels voor de analyse van grote databestanden. Bovendien houdt het voorstel onvoldoende rekening met Europees recht en uitspraken van het Europese Hof van Justitie.

Waarschuwing
AP-voorzitter Aleid Wolfsen waarschuwt voor de gevolgen: “De politie verzamelt enorme hoeveelheden data, waaronder ook gegevens van onschuldige mensen. Zonder duidelijke regels kunnen deze gegevens zonder reden in politiesystemen blijven rondzwerven, met alle mogelijke gevolgen van dien.” Zo kunnen onschuldigen onterecht in beeld komen bij andere instanties, zoals de Belastingdienst of buitenlandse politiediensten.
Om deze risico’s te beperken, adviseert de AP onder meer een strengere vernietigingsplicht voor onnodige gegevens en een rechterlijke toets bij hergebruik van data. Daarnaast pleit Wolfsen voor duidelijke regels rond data-analyse, om willekeurige zoekacties in grote datasets te voorkomen.
Oorspronkelijk was het plan om een aparte wet voor gegevensverwerking in de strafvordering op te stellen, maar dit is geschrapt vanwege kosten. De AP roept het kabinet op om alsnog een solide wettelijke basis te creëren. “Doe het in één keer goed en regel zowel de bevoegdheden als de bescherming van burgers.”