Vanaf 1 september is de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) verplicht om boetes en andere AVG-sancties te publiceren. Dat komt door een wetswijziging. Het openbaar maken van AVG-sancties maakt het voor organisaties duidelijker welke normen de AP hanteert en wat de gevolgen zijn als zij zich daar niet aan houden.

Tot nu toe publiceerde de AP AVG-sancties al, maar dat gebeurde op grond van eigen beleid. Dat de plicht tot het openbaar maken van AVG-sancties in de wet staat, is belangrijk voor de rechtszekerheid en de rechtsbescherming.
De AP vraagt de wetgever al jaren om deze wijziging van de Uitvoeringswet Algemene verordening gegevensbescherming (UAVG). Want als een AVG-sanctie openbaar wordt, kunnen ook andere organisaties eerder zien wat er is misgegaan. En dus ook wat zij eventueel zelf moeten verbeteren. Zo helpt het publiceren van sancties organisaties om persoonsgegevens beter te beschermen volgens de AVG.

Wat er verandert

De wijziging is via een amendement van de Tweede Kamer in de wet gekomen. Het zorgt ervoor dat de AP wettelijk verplicht wordt om AVG-sanctiebesluiten openbaar te maken. Het gaat om bestuurlijke sancties zoals: een boete, last onder dwangsom en verwerkingsverbod.
Het publiceren van AVG-sancties maakt de handhaving van de AP effectiever en draagt bij aan een betere naleving van de AVG. Het past ook bij de bredere beweging dat bestuursorganen, zoals de AP, opener zijn over hun werk en hoe zij publieke middelen besteden.

Reageren, bezwaar maken of naar de rechter

De AP laat eerst aan de organisatie weten de AVG-sanctie te gaan publiceren en geeft de kans om daarop te reageren. Dan neemt de AP een definitief besluit over publicatie. Daarna publiceert de AP de AVG-sanctie. Daarbij gelden twee regels. De AP publiceert een AVG-sanctie niet eerder dan 10 werkdagen nadat de organisatie het besluit om te publiceren heeft gekregen. Heeft de organisatie de sanctie zelf al naar buiten gebracht, of geen bezwaar? Dan mag de AP de AVG-sanctie eerder publiceren. En een organisatie kan bezwaar maken tegen de AVG-sanctie en de publicatie. Wie bezwaar maakt tegen publicatie kan ook naar de rechter, om zo te proberen de publicatie tegen te houden.

Openbaarmakingsbeleid blijft gelden voor andere documenten

De publicatie van AVG-sancties staat nu nog in het openbaarmakingsbeleid van de AP. Vanaf 1 september is dit wettelijk geregeld en past de AP het openbaarmakingsbeleid daarop aan.
Met de beleidswijziging kiest de AP ervoor om ook sancties op grond van de Wet politiegegevens (Wpg) en de Wet justitiële en strafvorderlijke gegevens (Wjsg) op dezelfde manier openbaar te maken als AVG-sancties. Dit doet de AP om ook hierover zo snel mogelijk transparant te zijn. Voor overige documenten wordt het openbaarmakingsbeleid niet aangepast.

Transparantie hoort bij een toezichthouder

De AP maakt zich als toezichthouder hard voor de bescherming van de fundamentele rechten van burgers. Daar hoort transparantie over het eigen werk bij, en democratische controle daarop. Door documenten actief openbaar te maken, faciliteert de AP deze democratische controle. Bijvoorbeeld over strategische en beleidsmatige keuzes die de AP maakt, maar ook over hoe de AP publiek geld besteedt bij de uitvoering van wettelijke taken.