80 procent van de plofkraken in Duitsland wordt gepleegd door Nederlanders. Waar plofkraken eerder veel voorkwamen in Nederland, zijn ze door verbeterde beveiliging van geldautomaten in Nederland naar Duitsland verplaatst. Daar vonden vorig jaar ongeveer 500 plofkraken plaats. Om deze misdaadgolf te stoppen, is een integrale fenomeenaanpak ontwikkeld, gebaseerd op het barrièremodel. Kees van Zutphen, landelijk coördinator plofkraken, legt uit hoe dit model werkt.

Plofkraken creëren gevaarlijke situaties. Criminelen gebruiken explosieven, slaan deze op in woonwijken en vervoeren ze in voertuigen, vaak met grote hoeveelheden brandstof. Dit heeft al geleid tot doden en gewonden. De schade aan panden is aanzienlijk en het gestolen geld wordt vaak gebruikt voor andere criminele activiteiten, wat weer jongeren aantrekt.
Van Zutphen werkt intensief samen met Duitse autoriteiten om de grensoverschrijdende criminaliteit aan te pakken. Hij promoot de Nederlandse publiek-private samenwerking, wat in Duitsland nog weinig wordt toegepast. Deze samenwerking is cruciaal om snel en effectief te kunnen reageren op plofkraken.

Het barrièremodel in de praktijk
In Nederland werd eind 2022 een netwerkanalyse uitgevoerd, waarbij ongeveer 400 plofkrakers in Midden-Nederland werden geïdentificeerd. De analyse toonde aan dat het één groot, flexibel netwerk is, met veel familie- en wijkgerelateerde connecties. Het barrièremodel helpt dit netwerk te verstoren door verschillende interventies in te zetten, gericht op preventie, identificatie van facilitators en strafrechtelijk onderzoek.
Binnen het actieplan zijn al 37 verdachten onderzocht en meerdere aanhoudingen verricht. Ook zijn autobedrijven en garageboxen gecontroleerd en Duitse huurauto’s in de gaten gehouden. Gezinnen van jongeren die dreigen af te glijden, krijgen hulp aangeboden. Tijdens detentie in Duitsland worden plofkrakers bezocht en krijgen zij een persoonsgebonden aanpak. Deze maatregelen hebben geleid tot een aanzienlijke daling van het aantal plofkraken.
Het barrièremodel blijft dynamisch en aanpasbaar, zodat het effectief kan blijven inspelen op de inventiviteit van criminelen. Het model kan ook worden toegepast op andere criminele jeugdgroepen, wat bijdraagt aan een bredere preventieve aanpak.

Bron: het CCV.