Demissionair minister van Justitie en Veiligheid Grapperhaus overweegt de politie in de strijd tegen relschoppers uit te rusten met zogenaamde niet-penetrerende projectielen, zoals beanbags en schuimballen. Otto Adang van de Politieacademie deed hier eerder onderzoek naar en raadt het gebruik met klem af.

Otto Adang is lector Openbare Orde & Gevaarbeheersing aan de Politieacademie. In opdracht van de politie deed hij onderzoek naar de inzet van zogenaamde niet-penetrerende projectielen bij ordehandhaving. Grapperhaus ziet dergelijke wapens als goed alternatief voor vuurwapens, als agenten door relschoppers in het nauw worden gedreven. Dat gebeurde bijvoorbeeld tijdens de heftige rellen vorige week in Rotterdam. Agenten zagen zich toen genoodzaakt gericht te schieten, waarbij vijf mensen schotwonden opliepen. Heeft de politie behoefte aan niet-penetrerende projectielen, zoals beanbags, voor het handhaven van de openbare orde? Tot nu toe maakte de politie er geen gebruik van, ondanks dat de Ambtsinstructie voor de politie de mogelijkheid daartoe sinds dit jaar wel bevat.

Niet of nauwelijks meerwaarde
In 2018 deed Adang met collega’s in opdracht van de politie onderzoek naar niet-penetrerende projectielen. De onderzoekers concludeerden dat invoering van deze middelen voor ordehandhaving niet of nauwelijks meerwaarde heeft, maar wel grote risico’s kent. Adang: “Het heeft impact op het maatschappelijk draagvlak voor de ordehandhaving van de politie. In het buitenland zijn de ervaringen dat het, zelfs voor ervaren schutters, moeilijk is om tijdens een chaotische situatie deze geweldsmiddelen nauwkeurig in te zetten. En er is kans op ernstig letsel bij doelpersonen én omstanders. De conclusie was daarom in gewone mensentaal: begin er niet aan.”

Mobiele eenheid
Zijn niet-penetrerende projectielen behulpzaam voor de ME? Adang: “Waarom zou je niet-penetrerende projectielen willen inzetten? Het kan een gewelddadige menigte op afstand houden of uiteen drijven. Maar in de Nederlandse praktijk blijkt de Mobiele Eenheid goed in staat om, mede vanwege haar georganiseerde optreden, met de beschikbare middelen het hoofd te bieden aan de situaties waarmee zij geconfronteerd wordt. De gedachte dat je maar beter op alles voorbereid kan zijn heeft een zekere aantrekkingskracht, maar het is zeer de vraag of deze middelen in sterk geëscaleerde situaties behulpzaam zijn.” Adang concludeert daarom dat er nu geen noodzaak is voor aanvullende minder dodelijke (less-than-lethal) wapens voor ordehandhaving. “Een focus op geweldsmiddelen helpt ordehandhaving en politiemensen niet echt. Daarnaast is er het risico van misplaatst vertrouwen in een technologische oplossing voor wat eigenlijk heel andere maatschappelijke en organisatorische problemen zijn.”

Bron: Politieacademie