De Belastingdienst blijft tot 2028 gebruikmaken van het omstreden ‘Klant Toezicht Model’ (KTA), ondanks een eerdere opdracht van de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) om het systeem op korte termijn uit te schakelen. Dat schrijft demissionair staatssecretaris Heijnen (Financiën) in een brief aan de Tweede Kamer. De AP reageert kritisch en kondigt nieuw onderzoek aan.

KTA is een intern systeem waarmee medewerkers van de Belastingdienst met één BSN vrijwel alle gekoppelde gegevens kunnen inzien. De AP oordeelde eerder dit jaar dat het systeem op meerdere fronten in strijd is met de AVG. Zo bestaat er maar één autorisatierol voor alle gebruikers, waardoor iedere medewerker toegang heeft tot alle beschikbare persoonsgegevens.
Daarnaast maakt het systeem het indirect zichtbaar of iemand getrouwd is of een geregistreerd partnerschap heeft — volgens de AP kan daarmee ook de seksuele geaardheid worden afgeleid. Ook staan in KTA verouderde gegevens over onder meer WOZ-waarden, studiefinanciering en vaartuigen en beschikt de applicatie over een exportfunctie waarvan het gebruik niet wordt gelogd. Bovendien ontbreken verplichte privacy-onderzoeken voor de verwerkingen binnen het systeem.

Direct stopzetten te ingrijpend

De toezichthouder overwoog het systeem per direct buiten gebruik te stellen, maar zag daarvan af omdat dit de uitvoering van kerntaken van de Belastingdienst zou verstoren. In plaats daarvan moest de fiscus KTA zo snel mogelijk uitfaseren.
Staatssecretaris Heijnen meldt nu echter dat de volledige afschakeling pas in 2028 haalbaar is. Tot die tijd worden extra maatregelen genomen: het gebruik van KTA wordt nauwkeurig bijgehouden en logging wordt strenger gecontroleerd.
De AP noemt de geplande uitfaseringsperiode “lang, gezien de risico’s voor de grondrechten van burgers”. Volgens de toezichthouder verkleinen de aangekondigde maatregelen weliswaar de kans op onrechtmatige inzage door medewerkers, maar blijft de vraag of dat voldoende is.
Daarom start de AP eind 2026 of begin 2027 een nieuw onderzoek. Daarbij wordt beoordeeld of de risico’s voldoende zijn teruggedrongen om pas medio 2028 met het systeem te stoppen. Mocht dat niet zo zijn, dan sluit de toezichthouder een verwerkingsverbod vanaf december 2027 niet uit.