Bijna twintig jaar lang heeft de Belastingdienst een geheim registratiesysteem gebruikt. Daarin werden de gegevens opgeslagen van zeker 180.000 Nederlanders die buiten hun medeweten om werden aangemerkt als mogelijke fraudeurs. Dit maakt RTL Nieuws bekend.

De mensen waarvan de gegevens in het geheime registratiesysteem waren opgeslagen, konden rekenen op speciale aandacht van de belastinginspecteurs, zonder dat zij wisten waarom en zonder dat zij zich konden verdedigen tegen eventuele verdachtmakingen. Er werden niet alleen gegevens van de ‘mogelijke fraudeur’ zelf verzameld, maar ook van gezinsleden. Tot de gegevens behoorden informatie over strafrechtelijke feiten en fiscale boetes.

Buren
Het registratiesysteem was niet alleen nadelig voor mensen en gezinnen die erin opgenomen waren, maar ook voor hun buren. Postcodes maakten namelijk ook deel uit van de gehanteerde risicoprofielen. Wie in de buurt van geregistreerde personen woont, kwam zelf dus ook in aanmerking voor registratie. Deze manier van werken is volgens experts in strijd met de Algemene Verordening Persoonsgegevens. Mede daarom is het systeem afgelopen donderdag buiten gebruik gesteld. Een jaar geleden gebeurde dat nog niet, terwijl toen ook al zware kritiek werd geuit op het zogenoemde Fraude Signalerings Voorziening (FSV). Toen werd alleen geprobeerd om mensen te verwijderen, die nooit op een fiscale overtreding waren betrapt.

SyRI
In november kreeg een privacyexpert het onderzoeksrapport van vorig jaar in handen. Deze stelde dat de ‘zwarte lijst’ tot stigmatisering van hele bevolkingsgroepen en buurten leidt en dat burgers grote nadelen ondervinden op basis van op onzorgvuldige wijze verkregen gegevens. Een soortgelijke kwestie speelde met het fraudeopsporingssysteem SyRI. Daarmee werden in drie gemeenten personen op een risicolijst gezet, als zij volgens geheime algoritmes waarschijnlijk fraude pleegden. SyRI werd na forse kritiek stopgezet en hetzelfde is nu volgens het ministerie van Financiën gebeurd met de Fraude Signalerings Voorziening.