Wie in België wordt veroordeeld voor zware misdrijven zoals georganiseerde criminaliteit, levensdelicten of zedendelicten, kan voortaan zijn of haar Belgische nationaliteit kwijtraken. De Belgische Kamer heeft een wetsontwerp van minister van Justitie Annelies Verlinden goedgekeurd dat deze mogelijkheid verruimt. De maatregel maakt deel uit van het regeerakkoord en is bedoeld als krachtig signaal richting daders die volgens de regering de fundamenten van de samenleving ondermijnen.

Het intrekken van de nationaliteit is alleen mogelijk onder strikte voorwaarden. Zo moet sprake zijn van een veroordeling voor ernstige misdrijven die een fundamentele bedreiging vormen voor de samenleving en moet een effectieve gevangenisstraf van minimaal vijf jaar zijn opgelegd. Daarnaast geldt dat de betrokkene de Belgische nationaliteit in de vijftien jaar voorafgaand aan de feiten heeft verkregen. Daarmee is deze termijn verlengd ten opzichte van de huidige wetgeving.

Terrorisme

Voor terrorismezaken geldt een aangescherpt regime. Personen met een dubbele nationaliteit die worden veroordeeld voor terroristische misdrijven, verliezen in principe automatisch hun Belgische nationaliteit. Een rechter kan hiervan afwijken, maar moet dat expliciet en gemotiveerd doen. Volgens minister Verlinden onderstreept deze aanpak dat het plegen van zware misdrijven onverenigbaar is met het dragen van het Belgische staatsburgerschap.
De Belgische koers past in een bredere Europese discussie over veiligheid en nationaliteit. Ook in Nederland bestaan mogelijkheden om de nationaliteit in te trekken bij terrorisme of ernstige bedreiging van de nationale veiligheid, mits sprake is van een dubbele nationaliteit en een onherroepelijke veroordeling. In beide landen geldt dat dergelijke maatregelen vooral worden gezien als ultimum remedium binnen het veiligheids- en terrorismebeleid, waarbij juridische zorgvuldigheid en proportionaliteit centraal staan.