Het gebruik van alcohol en drugs vormt een groeiende uitdaging op de werkvloer. Waar bedrijfshulpverleners (bhv’ers) vroeger vooral te maken hadden met valpartijen, snijwonden of acute medische noodsituaties, krijgen zij nu steeds vaker te maken met incidenten waarbij middelengebruik een rol speelt. Dat blijkt uit een nieuwe whitepaper van het Nederlands Instituut Bedrijfshulpverlening (NIBHV).

Uit onderzoek van TNO en het Trimbos-instituut blijkt dat bijna 17 procent van de werkenden riskant drinkt en dat ruim 1 op de 10 drugs gebruikt. Vooral in sectoren als horeca, bouw, ICT en zakelijke dienstverlening komt middelengebruik bovengemiddeld veel voor. Het leidt niet alleen tot ziekteverzuim – goed voor naar schatting 1,3 miljard euro per jaar – maar vergroot ook het risico op arbeidsongevallen.

Nieuwe risico’s: van designerdrugs tot EDS

Volgens het NIBHV is de opkomst van nieuwe synthetische drugs een extra complicatie. “We zien steeds vaker middelen die nauwelijks te herkennen zijn, maar wel zeer sterke effecten hebben”, zegt een woordvoerder. Bhv’ers kunnen daardoor te maken krijgen met extreme en onvoorspelbare reacties, zoals bij het zogeheten Excited Delirium Syndrome (EDS). Personen met EDS vertonen vaak agressief, verward en fysiek krachtig gedrag en kunnen in levensgevaar komen door oververhitting of ademnood.
De whitepaper benadrukt dat bhv’ers in dergelijke situaties vooral afstand moeten houden en professionele hulp moeten inschakelen. “Fysieke dwang kan fataal aflopen”, waarschuwt het NIBHV.

Sectoren en preventie

Vooral bhv’ers in de zorg en evenementensector krijgen direct te maken met intoxicatie. In de zorg spelen medicatie en interacties met alcohol of drugs een grote rol; op festivals gaat het vaak om oververhitting of uitdroging door XTC-gebruik. Maar ook in kantooromgevingen kan resteffect van alcohol of stimulerende middelen tot gevaarlijke situaties leiden, bijvoorbeeld bij het bedienen van machines of het nemen van beslissingen.

Nieuwe vaardigheden en bewustwording

Het NIBHV pleit voor aanvullende training van bhv’ers, gericht op het herkennen van intoxicatie, het toepassen van de-escalatietechnieken en het waarborgen van de eigen veiligheid. Daarnaast is bewustwording belangrijk: veel medewerkers weten niet dat zij na een avond drinken of medicijngebruik de volgende dag nog niet nuchter zijn.
De kernboodschap van het NIBHV is duidelijk: “Bhv’ers hoeven geen verslavingsdeskundigen te worden, maar ze moeten wél weten wat ze wél en niet kunnen doen. Alleen dan kunnen ze veilig en effectief optreden in een samenleving waar middelengebruik steeds zichtbaarder wordt.”

De volledige whitepaper is hier te downloaden.