De herinvoering van binnengrenscontroles in oktober 2024 door het kabinet-Schoof lijkt vooralsnog nauwelijks bij te dragen aan het sneller realiseren van de beleidsdoelen rond irreguliere migratie en grensoverschrijdende criminaliteit. Dat blijkt uit een onderzoek van de Algemene Rekenkamer.

Hoewel sinds de invoering meer mensen zonder geldige papieren aan de grens zijn geweigerd, daalt het aantal aanhoudingen voor strafbare feiten, waaronder mensensmokkel en documentfraude. Alleen het aantal verkeersovertredingen nam toe. In vergelijking met het eerdere systeem van Mobiel Toezicht Veiligheid (MTV), dat verder van de grens maar beperkter in tijd werd ingezet, leveren de nieuwe controles daarmee geen duidelijk voordeel op.

Personeelstekorten
De marechaussee constateerde wel dat het aantal aangetroffen asielzoekers en secundaire migranten bij grensposten is gehalveerd, hoewel de aantallen al laag waren. Van de in totaal 44.000 asielaanvragen in 2024 kwam slechts 0,9 procent via een grenscontrole de asielketen binnen. Volgens de wet is iemand die asiel aanvraagt bij een controle bovendien geen irreguliere migrant meer en wordt direct doorverwezen naar een aanmeldcentrum, zoals Ter Apel.
De herinvoering van de controles lijkt de andere taken van de Koninklijke Marechaussee vooralsnog niet te beïnvloeden, aldus de minister van Asiel en Migratie. Toch wijst de Rekenkamer op de aanhoudende personeelstekorten bij het korps: met ruim duizend openstaande vacatures en slechts 890 marechaussees in opleiding, staat de operationele capaciteit onder druk. De totale uitgaven van de marechaussee bedroegen in 2024 zo’n 720 miljoen euro, maar welk deel daarvan naar de grenscontroles ging, is niet bekend.