De Stichting Maatschappij en Veiligheid, onder voorzitterschap van mr. Pieter van Vollenhoven, pleit voor integratie van BOA-organisaties in de Nationale Politie. Dit om verdere versnippering in het veiligheidsdomein tegen te gaan en de slagkracht van de politie te vergroten.

De politie heeft volgens de SMV twee wettelijke taken die onlosmakelijk met elkaar zijn verbonden: opsporing (boeven vangen) en handhaving van de openbare orde en hulpverlening. De laatste jaren worden de activiteiten echter vooral op opsporing geconcentreerd en nemen BOA’s de handhaving van de openbare orde en hulpverlening over. De stichting vindt dit geen wenselijke situatie. BOA’s zouden hun bestaansrecht ontlenen aan de wens van de burger om meer blauw op straat te zien. En omdat de politie hiervoor onvoldoende capaciteit heeft, stellen gemeenten BOA’s aan. Geen goed alternatief, vindt de SMV, omdat BOA’s geen algemene opsporingsbevoegdheid hebben, maar een specifieke en afgebakende taak.

Tweedeling
Er is volgens de stichting een tweedeling ontstaan tussen de Nationale Politie en het groeiend aantal gemeentelijke handhavingsorganisaties, die meer en meer de vorm van een soort gemeentepolitie aannemen. Daarom wordt gepleit voor een parlementair debat, waarin besloten moet worden of deze versnippering moet worden voortgezet.
De SMV erkent dat de Nationale Politie over onvoldoende capaciteit beschikt om beide wettelijke taken uit te voeren. Door de vergrijzing neemt dat probleem alleen maar toe. De komende jaren zijn 17.000 nieuwe agenten nodig om de uitstroom te compenseren. Als die al gevonden kunnen worden, is het nog niet mogelijk ze allen op te leiden, omdat de Politieacademie daarvoor onvoldoende capaciteit heeft. Door de capaciteitsproblemen weten burgemeesters nooit zeker of ze altijd over voldoende politie kunnen beschikken.

Politieke discussie
De SMV zegt te begrijpen dat de politie taken afstoot als dat door capaciteitsproblemen noodzakelijk is, maar keurt af dat dit sluipenderwijs gebeurt, zonder politieke discussie. Dit geldt met name voor de politiezorg in wijken, die steeds vaker aan BOA’s wordt overgedragen. Weliswaar gebeurt dit tot grote tevredenheid van zowel gemeenten als politie, maar volgens de stichting zonder expliciete keuzes en stellingnames. Er worden geen keuzes gemaakt, maar er wordt voortdurend aangepast aan de gegroeide praktijk. Zo is een stilzwijgende consensus zonder visie ontstaan, aldus de stichting, die voorstelt om beide wettelijke taken weer aan de Nationale Politie toe te bedelen. Het capaciteitsprobleem is op te lossen door de huidige gemeentelijk handhavingsorganisaties in de Nationale Politie te integreren, zodat die de centrale regie krijgt. Daarnaast kunnen BOA’s tot politieagent worden omgeschoold. Het geld dat gemeenten nu aan hun handhavingsorganisaties besteden, kan dan aan de Nationale Politie worden overgemaakt.

Onaannemelijk
Het is overigens zeer de vraag of ook burgemeesters enthousiast zullen zijn over het idee. Juist het verlies van de regie over de politie-inzet heeft veel gemeenten ertoe doen besluiten om handhaving en toezicht weer zelf te gaan organiseren. Het is hoogst onaannemelijk dat mensen na vier jaar Politieacademie weer parkeerboetes gaan uitdelen en mensen gaan aanspreken op het niet opruimen van hondenpoep. Net zo onwaarschijnlijk is het dat de Nationale Politie hier aandacht aan gaat besteden, terwijl men nauwelijks voldoende mankracht heeft om echte criminelen van de straat te houden. Daarom zal het in veel ogen de voorkeur verdienen om de huidige situatie te continueren, waarbij BOA’s in goede samenwerking met de Nationale Politie blijven toezien op de openbare orde.