Nog altijd zorgt de coronapandemie voor wereldwijde tekorten aan elektronische componenten. Gebleken is hoe kwetsbaar logistieke ketens zijn en wat afhankelijkheid van één bepaalde regio tot gevolg kan hebben. Dit achtergrondartikel gaat in op de gevolgen van deze ontwikkeling voor de brandveiligheidsindustrie.

Sinds de coronapandemie heeft de wereld kunnen ervaren dat met het begrip ‘het nieuwe normaal’, niets meer normaal is. Een eenvoudig incident kan rampzalig zijn voor iets dat zo vitaal is als de toeleveringsketen, zoals met de blokkade van het Suezkanaal. De essentie van die keten is bedrijven de zekerheid te geven dat grondstoffen en onderdelen beschikbaar zijn om de eindproducten te produceren. De pandemie heeft geleid tot blokkades en een grote vraag als gevolg van digitalisering in combinatie met economisch herstel. Dit betekende dat deze zekerheid op de proef wordt gesteld. Wanneer fabrikanten op zoek gaan naar alternatieve materialen en componenten, kunnen zij te maken krijgen met hercertificering van hun producten, of kunnen nieuw ontwikkelde producten niet worden uitgebracht. Als gevolg hiervan moeten bestaande producten langer beschikbaar blijven. De brandveiligheids- en beveiligingsmarkt is sterk afhankelijk van elektronica en daardoor wordt de industrie getroffen door de crisis in de toeleveringsketen.

Complexe verbindingen
Toeleveringsketens worden gevormd door complexe verbindingen tussen bedrijven. Het begint met de grondstoffen en eindigt met eindproducten voor industrie en eindgebruiker. Eén keten kan tot duizenden bedrijven omvatten. Dit is geen probleem omdat, dankzij beproefde prognosemethoden, de activiteiten van de bedrijven in de toeleveringsketen nauwkeurig op elkaar worden afgestemd. Daarbij wordt rekening gehouden met vraag, aanbod, seizoensinvloeden of specifieke kenmerken van regio’s. Waar geen rekening mee wordt gehouden – en wat ook niet mogelijk is – zijn onbekende factoren. Deze kunnen ertoe leiden dat de prognoses niet langer correct zijn. De geoliede machine van de toeleveringsketen begint dan al snel te kraken en te piepen.

Corona
Een onbekende factor waarmee de wereld in 2019 werd geconfronteerd, was corona. Dit maakte duidelijk dat de samenleving niet is voorbereid op gebeurtenissen die waarschijnlijk niet zullen plaatsvinden, maar wel een grote impact kunnen hebben op de samenleving. Helaas gebeurde het begin van de pandemie in China, een land waar een groot deel van de wereldproductie plaatsvindt. Jarenlang hebben westerse bedrijven er delen van hun productie gevestigd. Wanneer het productiehart van de wereld tijdelijk stopt met kloppen, komt de wereld tot stilstand. Problemen in de toeleveringsketen zijn een direct gevolg.

Bevoorradingsproblemen
Verschillende industrieën hadden al voor corona problemen. Producenten van chips, computeronderdelen en andere componenten die nodig zijn voor de digitalisering van onze samenleving stonden al onder grote druk. De productiecapaciteit van deze goederen is wereldwijd beperkt en de geringste verandering in de vraag kan bevoorradingsproblemen veroorzaken. Dit was al het geval bij smartphones, (spel)computers of televisies. Chips hadden al op grote schaal hun intrede gedaan in de auto-industrie, en met de elektrificatie van deze industrie steeg de vraag naar chips enorm. Wij zien een vergelijkbare ontwikkeling in industrieën en delen van de samenleving waar het (industriële) IoT gemeengoed aan het worden is.

Risicovolle afhankelijkheden
De gevolgen van de coronacrisis hebben veel regeringen doen inzien dat de grote afhankelijkheid van producenten uit één regio een groot risico met zich meebrengt voor bepaalde sectoren. Het feit dat veel Europese landen geen productiecapaciteit hebben voor mondmaskers die tijdens de pandemie nodig waren, is hiervan wellicht het beste voorbeeld. Voor elektronische chips en componenten staan we voor dezelfde uitdaging; om de risico’s te beperken is er gewoon behoefte aan meer en beter gespreide productiefaciliteiten. In het streven naar ‘lean manufacturing’ is de productie uitbesteed naar Azië, wat betekent dat een sluiting van fabrieken in één land een wereldwijd effect kan hebben. Ook de EU heeft dit al vóór de pandemie ingezien. Versneld door de coronacrisis richt de EU haar beleid onder meer op het vergroten van de binnenlandse capaciteit en het diversifiëren van het aantal leveranciers.

Europa
Na de snelle verspreiding van het coronavirus in China werden ook Europese bedrijven getroffen. De in China ingevoerde lockdowns leidden tot een feitelijke stilstand van de productie en beperkten de bewegingsvrijheid van inwoners, waardoor ook logistieke dienstverleners tot stilstand kwamen. Zo snel als bedrijven door deze lockdowns werden overvallen, zo snel was ook het herstel van de vraag.Voor veel bedrijven die door de wereldwijde lockdowns werden overvallen, is de snelheid van het herstel bijna net zo verraderlijk en leidde tot een nieuwe crisis in de toeleveringsketen tijdens de pandemie. Toenemende consumentenbestedingen en dus een grotere vraag naar producten, in combinatie met vertraagd vervoer over zee en door de lucht, veroorzaakten grote tekorten en recordachterstanden. Verwacht wordt dat de krapte op de containercapaciteit nog enige tijd zal aanhouden. Dit zal niet helpen om de tekorten aan elektronische componenten, die naar verwachting nog enige tijd zullen aanhouden, weg te werken.

Gevolgen voor de brandveiligheids- en beveiligingsindustrie
De crisis in de toeleveringsketen als gevolg van de pandemie treft ook bedrijven in de brandveiligheids- en beveiligingsindustrie. De gevolgen betreffen niet alleen de fabrikanten van apparatuur, maar ook bedrijven op het gebied van service en onderhoud van systemen. Daarbuiten zijn er nog andere gebieden die gevolgen kunnen hebben voor de veiligheid van gebouwen. Een voorbeeld hiervan is dat aanbevolen vluchtwegen die vóór de lockdowns bestonden, nu worden vermengd met de eenrichtingsverkeerborden die bedoeld zijn om werknemers op een veilige afstand van elkaar te laten passeren.

Kettingreactie
Fabrikanten van elektronische brandbeveiligings- en beveiligingsapparatuur ondervinden de gevolgen van de verstoring van het vervoer en de tekorten aan natuurlijke hulpbronnen en basismaterialen. Corona heeft aangetoond dat onverwachte gebeurtenissen de basisveronderstelling dat materialen gemakkelijk toegankelijk zullen zijn, teniet kunnen doen, waardoor de prestaties van de toeleveringsketen worden verstoord. De kettingreactie die aanvankelijk werd veroorzaakt door de sluiting van fabrieken in landen, had niet alleen gevolgen voor de toeleveringsketens maar ook voor de werkstromen binnen en tussen bedrijven.

Productconformiteit
Paul van der Zanden, general director van Euralarm voegt hieraan toe: “Een ander relevant onderwerp dat onze industrie raakt, is de conformiteit van de producten die de industrie levert. Nu elektronische componenten niet beschikbaar zijn als gevolg van de problemen met de toeleveringsketen, moeten fabrikanten zich opnieuw buigen over de vervanging van onderdelen die niet beschikbaar zijn. Bij de vervanging van bepaalde onderdelen kan echter ook de conformiteit van het eindproduct in het geding zijn.” Hierdoor zou het nodig kunnen zijn het product opnieuw te laten testen en certificeren. Dit zou tot hoge (en onnodige) kosten kunnen leiden.

Andere flexibele manieren
Toen service- en onderhoudsbedrijven tijdens de pandemie problemen ondervonden om de klanten te bereiken, leerden deze organisaties andere flexibele manieren om met hun klanten in contact te blijven. Veel industrieën en bedrijven zijn begonnen hun werkmethoden aan te passen en doen hun zaken nu online. De brandveiligheids- en beveiligingsindustrie doet hetzelfde door virtuele kantoren op te zetten en service- en diagnosetools op afstand te gebruiken om hun klanten te ondersteunen.
Klanten stappen over op hybride werkmodellen die overal in de samenleving worden toegepast en kunnen leiden tot downsizing of herbestemming van gebouwen. Dit kan ook tot gevolg hebben dat de brandveiligheids- en beveiligingseisen moeten worden aangepast aan het nieuwe gebruik of de nieuwe omvang van het gebouw.

Effecten voor de Green Deal
Het veiligstellen van een duurzame aanvoer van metalen en mineralen die worden gebruikt voor componenten in brandbeveiligings- en beveiligingsapparatuur is ook essentieel om de energie- en klimaatdoelstellingen voor 2030 en daarna te halen. De Europese Green Deal is gericht op verduurzaming van de economie van de EU. Dat schept veel kansen voor de Europese samenleving en industrie in de huidige context van zowel de klimaatcrisis als de corona-uitbraak. De overgang naar groene technologieën, zoals hernieuwbare energie, e-mobiliteit en stationaire energieopslag, is echter sterk afhankelijk van kritieke grondstoffen, zoals kobalt, neodymium, wolfraam, enz. en van nieuwe producten en diensten. Zowel wereldwijd als in Europa wordt verwacht dat de vraag naar deze materialen zal blijven toenemen. Dit kan uitdagingen opleveren voor de Green Deal. De impact van de winning en verwerking van deze grondstoffen is groot, terwijl de toeleveringsketens vaak niet transparant zijn en de traceerbaarheid kan ontbreken. Een andere uitdaging is de recycling van de materialen. Voor de meeste kritieke grondstoffen is de recyclingefficiëntie laag, terwijl de afhankelijkheid van niet-EU-landen groot is en nog steeds toeneemt.

Afhankelijkheid verminderen
De groene ambities van de EU zouden er daarom ook toe kunnen leiden dat bepaalde activiteiten naar het Westen worden teruggebracht, hetzij om de afhankelijkheid van niet-EU-landen te verminderen, hetzij om de CO₂-uitstoot als gevolg van het vervoer van goederen van andere delen van de wereld naar Europa te vermijden. Dit zou kunnen leiden tot kortere logistieke ketens en meer duurzaamheid in verschillende sectoren. In die zin draagt de huidige crisis in de hoogtechnologische toeleveringsketens bij tot een groenere wereld en een sterker Europa.

Auteurs: Martin Franke en Paul van der Zanden.

Over Euralarm
Euralarm vertegenwoordigt de Europese elektronische brand- en beveiligingsindustrie en biedt leiderschap en expertise voor industrie, markt, beleidsmakers en normalisatie-instellingen. Onze leden maken de samenleving veiliger door middel van systemen en diensten voor branddetectie en -blussing, inbraakdetectie, toegangscontrole, videobewaking, alarmtransmissie en alarmontvangstcentrales. Euralarm is opgericht in 1970 en vertegenwoordigt meer dan 5000 bedrijven in de brandbeveiligings- en beveiligingsindustrie met een waarde van 67 miljard euro. De leden van Euralarm zijn nationale verenigingen en individuele bedrijven uit heel Europa.