Volgens Europol bestaat zo’n 1 procent van het bruto binnenlands product van de Europese Unie uit verdachte financiële transacties. In Nederland is dat naar schatting zelfs 2,5 procent. Uniforme regels moeten witwassen tegengaan en vanaf 2024 gaat een Europese autoriteit toezien op naleving van die regels.

De Universiteit Utrecht berekende enkele jaren geleden al dat in Nederland jaarlijks voor zo’n 16 miljard euro aan duistere transacties plaatsvindt. Ook in andere Europese landen verzinnen criminelen van alles om met criminaliteit verdiend geld in het legale circuit te brengen. Met een strengere, uniforme aanpak wil de Europese Commissie dit gaan bemoeilijken. Zo moet het in de hele Europese Unie verboden worden om bedragen van boven de 10.000 euro contant te betalen.

Verschillende regels
Er bestaan al Europese richtlijnen, maar iedere lidstaat mag daar een eigen invulling aan geven. Een derde van de landen stelt geen limiet aan contante betalingen. Nederland wil een plafond van 3000 euro invoeren. België heeft dat al. Frankrijk hanteert een plafond van 1000 euro Griekenland zelfs van 500 euro. Voor die landen worden de regels dus minder streng. In Nederland is het ook nog verplicht om transacties van boven de 10.000 euro bij de Financial Intelligence Unit te melden, maar criminelen doen dat uiteraard niet. Bovendien maken die meer en meer gebruik van cryptovaluta. Die komen als het aan de Europese Commissie ligt overigens ook onder de antiwitwasregels te vallen. Handelaren in cryptovaluta worden verplicht hun klanten te identificeren en transacties te monitoren. Zij mogen geen anonieme ‘wallets’ meer leveren.

Europese autoriteit
Om de nieuwe regels te handhaven wil de Europese Commissie een autoriteit oprichten, die in 2024 met 250 medewerkers van start moet gaan. Vanaf 2026 gaat deze instantie dan toezicht houden op banken, verzekeraars, betaaldiensten en andere financiële instellingen. Het gaat dan met name om bedrijven die internationaal opereren en waarbij de kans groot wordt geacht dat deze meewerken aan het witwassen van door criminelen verdiend geld. De nieuwe autoriteit vervangt dan de landelijke autoriteiten en de besparingen die dat oplevert zullen de lidstaten moeten bijdragen aan de Europese instantie.