Tot nu toe konden personen die zich zonder duidelijke reden op een haventerrein bevonden slechts een boete van 95 euro krijgen. De op 1 januari ingevoerde ‘uithalerswet’ brengt daar verandering in. Tegen de eerste zeven verdachten zijn celstraffen tot elf maanden geëist.

De mannen worden verdacht van medewerking aan drugssmokkel. Het zou hun taak zijn om pakketten met cocaïne uit reguliere scheepsladingen te halen, voordat controle door de douane plaatsvindt. Tot nu toe was nauwelijks tegen dit soort indringers op te treden. De boetes werden lachend betaald en de volgende dag werden dezelfde uithalers opnieuw aangetroffen. In 2020 werd een dwangsom van 2500 euro ingevoerd voor notoire overtreders, maar ook dat hielp niet afdoende. Er is bovendien discussie of de maatregel rechtmatig is. Artikel 138aa in het Wetboek van Strafrecht moet justitie meer mogelijkheden geven om het fenomeen aan te pakken. Wie op een haventerrein wordt betrapt zonder dat hij er wat te zoeken heeft, kan maximaal twee jaar celstraf krijgen. Daarnaast kan een gebiedsverbod worden opgelegd.

Nieuwe wet hard nodig
De zeven mannen die nu terecht stonden, mogen zich drie jaar lang niet meer in het havengebied vertonen. Daarnaast moeten zij vier tot elf maanden de cel in. Een jaar is normaal de maximum straf, maar die kan worden verdubbeld als men binnenkomt door de bewaking te misleiden of een ‘geleende’ toegangspas gebruikt.
De nieuwe wet was hard nodig. Vorig jaar zijn er 400 onbevoegde personen aangehouden in de Rotterdamse haven. Een jaar eerder waren dat er nog 281. Sommige personen werden meerdere keren gearresteerd. Eén overtreder was zelfs al negen keer opgepakt. Het OM gaat er vanuit dat als het uithalen wordt aangepakt, de hele criminele logistiek in de soep loopt.

Ondermijning
De handel in cocaïne groeit intussen onverminderd voort. In 2017 werd nog 10.000 kilo onderschept. In 2019 was dat al 41.000 kilo en afgelopen jaar ontdekten de autoriteiten 72.000 kilo van de harddrug. Vaak wordt de smokkelwaar verborgen tussen uit Latijns-Amerika afkomstig fruit. Verwacht wordt dat aanzienlijk grotere hoeveelheden niet worden ontdekt. Behalve het gevaar voor de volksgezondheid, zorgt de handel in cocaïne ook voor toenemende ondermijning. Ook dat is een reden dat de overheid deze vorm van criminaliteit aan banden wil leggen. De uithalerswet en de maandag geëiste straffen spelen daarbij een belangrijke rol. Volgens de advocaten van de verdachten waren de strafeisen ‘bizar hoog’. Hun cliënten bevonden zich weliswaar onbevoegd op een haventerrein, maar het zou niet bewezen zijn dat zij zich met drugssmokkel bezig hielden. De advocaten gaan er vanuit dat de rechter de celstraffen niet zal toekennen. Dat zal over ongeveer twee weken blijken.