Nederlanders erkennen in toenemende mate het belang van een sterke defensie in een wereld die volgens velen onzekerder en instabieler wordt. Tegelijkertijd blijkt het draagvlak voor hogere defensie-uitgaven niet onbegrensd. Dat blijkt uit nieuw opinieonderzoek van instituut Clingendael, waarin Nederlanders hun visie geven op veiligheid, internationale samenwerking en investeringen in de krijgsmacht.

Uit het onderzoek komt naar voren dat er brede steun bestaat voor internationale samenwerking op het gebied van veiligheid. Organisaties als de NAVO en de Europese Unie worden door veel Nederlanders gezien als belangrijke pijlers onder de nationale veiligheid. Ook Europese landen zoals Duitsland, Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk en Polen worden nadrukkelijk beschouwd als bondgenoten waarmee Nederland nauw moet blijven samenwerken.
Opvallend is de veranderde kijk op de Verenigde Staten. Waar de VS jarenlang als vanzelfsprekende bondgenoot werd gezien, beschouwen veel Nederlanders het land nu vooral als een noodzakelijke partner. Volgens Clingendael weerspiegelt dit een groeiend gevoel van afhankelijkheid gecombineerd met onzekerheid over de toekomstige koers van het Amerikaanse beleid. Een meerderheid van de ondervraagden vreest zelfs dat de huidige ontwikkelingen in de Verenigde Staten op termijn gevolgen kunnen hebben voor de samenhang binnen de NAVO.

Scepsis

Hoewel hogere defensie-uitgaven op brede steun kunnen rekenen, bestaat er tegelijkertijd scepsis over de wijze waarop de overheid deze extra middelen zal besteden. Veel Nederlanders twijfelen of investeringen daadwerkelijk efficiënt en doelmatig worden ingezet. Daarnaast bestaat weinig draagvlak voor financiering van defensie via bezuinigingen op zorg of sociale zekerheid. Ook belastingverhogingen liggen gevoelig, al kan een beperkte meerderheid zich vinden in hogere lasten voor vermogenden en bedrijven.
Het onderzoek laat verder zien dat een brede maatschappelijke dienstplicht aanzienlijk populairder is dan een verplichte militaire dienstplicht. Nederlanders lijken eerder bereid een maatschappelijke bijdrage te leveren dan zich militair te verbinden. Opvallend is bovendien dat slechts een relatief klein deel van de bevolking aangeeft bereid te zijn daadwerkelijk te vechten voor de verdediging van Nederland of bondgenoten.
Volgens Clingendael onderstrepen de resultaten dat er een stevig maatschappelijk draagvlak bestaat voor veiligheid en defensie, maar dat burgers tegelijkertijd kritisch blijven op de uitvoering, financiering en politieke keuzes die daarbij horen.