De coalitiepartijen CDA, D66 en VVD willen veiligheid nadrukkelijker centraal stellen in het regeringsbeleid en kiezen daarbij voor een combinatie van strengere handhaving, uitbreiding van bevoegdheden voor politie en een forse investering in nationale veiligheid. In de plannen uit het coalitieakkoord ligt de nadruk op het herstellen van gezag op straat, het ontlasten van de justitiële keten en het vergroten van de weerbaarheid tegen binnen- en buitenlandse dreigingen.

Een van de opvallendste voorstellen is het aanpassen van het demonstratierecht wanneer protesten leiden tot grootschalige verstoring van de openbare orde. Burgemeesters krijgen ruimere bevoegdheden om in te grijpen, terwijl strafbare feiten tijdens demonstraties zwaarder kunnen worden bestraft. Tegelijkertijd benadrukken de partijen dat het demonstratierecht een fundamenteel onderdeel van de democratie blijft.

Lik-op-stukbeleid

Om sneller en effectiever op te treden tegen veelvoorkomende criminaliteit, wil de coalitie de politie meer ruimte geven voor lik-op-stukbeleid. Bij kleinere overtredingen en geselecteerde strafbare feiten, zoals diefstal, winkelroof en vernieling, moet de politie zelf boetes en sancties kunnen opleggen. Daarmee moet de druk op rechters worden verminderd en kunnen zaken sneller worden afgehandeld.
Ook het gevangeniswezen krijgt extra aandacht. Er wordt jaarlijks 100 miljoen euro extra uitgetrokken om de overvolle gevangenissen te ontlasten, al wordt erkend dat dit slechts een kwart is van het benodigde bedrag. Het eerder noodgedwongen vervroegd vrijlaten van veroordeelden vanwege cellentekorten wordt door de coalitie onacceptabel genoemd. Door versobering van regimes en uitbreiding van capaciteit moet hier een einde aan komen.

Preventie en bescherming

In het veiligheidsbeleid is tevens een rol weggelegd voor preventie en bescherming van kwetsbare groepen. Zo komt er een Nederlandse variant van Clare’s Law, waardoor mensen – met name vrouwen – bij vermoedens van huiselijk geweld informatie kunnen opvragen over het gewelddadige verleden van hun partner. De politie beoordeelt daarbij of en welke informatie gedeeld kan worden.
Op het gebied van openbare orde en evenementen willen de partijen harder optreden tegen geweld en overlast rond voetbalwedstrijden. Voetbalclubs kunnen een boete krijgen wanneer politie-inzet binnen het stadion noodzakelijk is door hooliganisme. Daarnaast wordt fors geïnvesteerd in politiecapaciteit, met meer wijkagenten, cyberrechercheurs en zedenrechercheurs, en extra middelen zoals bodycams.

Nationale veiligheid

Nationale veiligheid vormt een apart en zwaarwegend hoofdstuk in de plannen. De coalitie wijst op toenemende geopolitieke spanningen, hybride dreigingen, sabotage, spionage en digitale aanvallen. Om hiertegen opgewassen te zijn, wordt 19 miljard euro extra uitgetrokken voor defensie en wordt de krijgsmacht opgeschaald naar 122.000 mensen. Ook de AIVD en MIVD krijgen meer capaciteit en technologische middelen. Burgers en bedrijven gaan via de belasting een zogeheten vrijheidsbijdrage betalen, die op termijn meer dan vijf miljard euro per jaar moet opleveren.
Met deze brede veiligheidsagenda wil de coalitie naar eigen zeggen zorgen voor een land waarin burgers zich veilig voelen in hun eigen straat, hulpverleners hun werk zonder intimidatie kunnen doen en criminelen niet langer profiteren van overbelaste systemen. Veiligheid begint dichtbij, maar vraagt volgens de partijen ook om een sterke rechtsstaat en een robuuste nationale en internationale veiligheidsstrategie.