Met slimme wiskundige modellen kan de politie criminelen een stap voor blijven, zelfs in tijden van toenemende druk op capaciteit en middelen. Dat is de overtuiging van wiskundige Loe Schlicher (35) uit Herten, die met behulp van speltheorie werkt aan manieren om surveillance en beveiliging onvoorspelbaarder en daarmee effectiever te maken. “Als het niet lukt met meer mensen, dan met cijfers”, aldus Schlicher.

Schlicher, universitair docent aan de Technische Universiteit Eindhoven, past als een van de eersten in Nederland wiskundige modellen toe op politietoezicht en bewaking. Zijn aanpak leverde hem recent een wetenschapsprijs op. De kern van zijn werk is dat voorspelbaarheid een groot risico vormt in beveiliging. Wanneer patrouilleroutes en inzetpatronen altijd hetzelfde zijn, kunnen criminelen daar hun gedrag op afstemmen en neemt de pakkans sterk af. Door juist bewust variatie en ogenschijnlijk ‘onlogische’ keuzes in te bouwen, wordt surveillance voor tegenstanders veel moeilijker te doorgronden.

Strategische gedrag van criminelen

Met behulp van speltheorie houdt Schlicher expliciet rekening met het strategische gedrag van criminelen. In zijn modellen wordt ervan uitgegaan dat tegenstanders observeren, leren en hun plannen aanpassen aan zichtbaar politietoezicht. Door dit gedrag wiskundig mee te nemen, ontstaan scenario’s waarin patrouilles niet alleen efficiënt, maar vooral onvoorspelbaar worden ingezet. Dat verhoogt volgens Schlicher de afschrikkende werking en de pakkans aanzienlijk.
Het onderzoek wordt uitgevoerd in samenwerking met de politie en andere veiligheidsorganisaties, waaronder de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) en de Koninklijke Marechaussee. Sinds 2018 werkt Schlicher met diverse partijen binnen het veiligheidsdomein. Zijn modellen worden onder meer toegepast binnen het Stelsel Bewaken en Beveiligen, dat verantwoordelijk is voor de bescherming van bedreigde personen, objecten en instellingen zoals politici, rechters, diplomaten en overheidsgebouwen.

Evenementenbeveiliging

Ook bij grote evenementen kunnen de modellen van grote waarde zijn. Door vooraf te berekenen waar eenheden het best gepositioneerd kunnen worden en hoe zij zich moeten verplaatsen, kan met een beperkt aantal mensen toch een hoog veiligheidsniveau worden bereikt. Daarbij geldt dat de beveiliging niet altijd op de meest voor de hand liggende ‘hotspots’ moet staan, omdat dit andere locaties juist aantrekkelijk kan maken voor kwaadwillenden.
Volgens Schlicher ligt de kracht van zijn werk in de combinatie van wetenschap en praktijk. “Dit is wiskunde in de echte wereld. Het helpt om slimmer te surveilleren, betere bewakingsroosters te maken en sneller op incidenten te reageren.” Tegelijkertijd benadrukt hij dat veiligheid altijd in balans moet blijven met privacy. Meer toezicht en technologie kunnen effectief zijn, maar brengen ook maatschappelijke vragen met zich mee.
Met extra financiering van NWO kan Schlicher zijn modellen de komende jaren verder in de praktijk valideren. Zijn doel is helder: Nederland veiliger maken door slimmer gebruik te maken van bestaande capaciteit. “Criminelen kun je niet altijd verslaan met meer mensen, maar wel met betere strategieën.”