Nederland beschikt over één van de meest gedigitaliseerde energienetten ter wereld. Dat biedt voordelen, maar ook structurele cyberkwetsbaarheden. Volgens Henri Nieuwstraten, commercieel directeur van SupraeNet, is goede cyberbeveiliging daarom geen overbodige luxe, maar een noodzakelijke voorwaarde. “Ons elektriciteitsnet vormt de ruggengraat van de samenleving”, zegt Henri Nieuwstraten. “Hoe verder we digitaliseren, hoe belangrijker het wordt om ook de digitale toegang tot die kritische infrastructuur goed af te schermen.”

Veel organisaties investeren volop in nieuwe technologie, maar volgens Nieuwstraten krijgt beveiliging nog niet altijd dezelfde prioriteit als functionaliteit. “Dat brengt risico’s met zich mee”, stelt hij. Een grootschalige verstoring van de stroomvoorziening is volgens de commercieel directeur zeker geen onrealistisch scenario.

Zwakke schakel

Een belangrijk aandachtspunt zijn slimme apparaten. Deze bieden gemak, maar kunnen tegelijkertijd een zwakke schakel vormen. Een netwerkcamera is bijvoorbeeld een goed middel om inbrekers af te schrikken, maar kan bij onvoldoende beveiliging ook een ingang vormen voor cybercriminelen richting gevoelige informatie en achterliggende systemen. Henri Nieuwstraten: “Dat is precies waar onze missie draait: security voor security”. SupraeNet beschikt over ruime ervaring in veiligheidstechnologie en richt zich op betrouwbare IoT-verbindingen voor security-oplossingen.

Beveiliging zonneparken

Een belangrijk toepassingsgebied is de beveiliging van zonneparken. “Wij verzorgen inmiddels de buitenbeveiliging van zeventig zonneparken’, vertelt Nieuwstraten. ‘Mobiele videosurveillancemasten worden vaak tijdelijk ingezet voor de bewaking van deze locaties. Voor verhuurders bieden wij een cyberveilig platform waarmee deze systemen veilig en universeel gekoppeld kunnen worden aan meldkamers.”

AI-filtering

AI speelt een steeds grotere rol bij camerabeveiliging. “Dankzij onze oplossing met AI-filtering ontvangt een centralist alleen meldingen die daadwerkelijk relevant zijn. Wij zijn inmiddels aangesloten op meer dan de helft van de meldkamers in Nederland. Zonder deze filtering komen er simpelweg te veel meldingen binnen en verliest een beveiligingssysteem zijn waarde.” Nieuwstraten geeft aan dat AI niet alleen de veiligheid verbetert, maar ook de operationele kosten verlaagt. “Het is belangrijk dat een centralist snel over de juiste informatie beschikt. Door onnodige meldingen weg te filteren, blijven de kosten voor het uitkijken van beelden beheersbaar en sneeuwen echte incidenten niet onder tussen valse alarmen.”

Fysieke risico’s

Naast digitale dreigingen blijven fysieke risico’s aanwezig. Vooral koperdiefstal zorgt nog regelmatig voor schade bij zonneparken, weet Nieuwstraten. “Het probleem beperkt zich niet tot het gestolen materiaal. Wanneer zonnepanelen tijdelijk niet functioneren, lopen exploitanten ook inkomsten mis. Een stevig hekwerk blijft belangrijk, maar een hek alleen houdt een indringer niet tegen. Door hekdetectie te combineren met slimme camera’s kan een verdachte situatie direct worden herkend en de reactietijd verkort.”

SupraeView-app

Om het beheer van beveiligingssystemen eenvoudiger te maken, ontwikkelde SupraeNet de SupraeView-app. “Gebruikers kunnen live-beelden bekijken, alarmmeldingen inzien en beveiligingsschema’s eenvoudig aanpassen. Als de eindklant de locatie wil bezoeken, kan hij het systeem tijdelijk aanpassen zonder eerst contact op te nemen met de meldkamer.” Daarnaast biedt SupraeNet een generieke VPN-oplossing waarmee niet alleen camera’s, maar ook andere IT-apparatuur richting de meldkamer veilig wordt afgeschermd en gemonitord.

Batterijmarkt

De energiemarkt ontwikkelt zich razendsnel. Waar de afgelopen jaren vooral zonneparken werden gebouwd, ziet SupraeNet nu een sterke groei van batterijopslagsystemen. Nieuwstraten geeft aan dat de beveiliging bij grote batterijprojecten meestal goed geregeld is – mede door strengere eisen van verzekeraars – maar bij zonneparken is dat nog lang niet altijd het geval. “Sommige partijen denken dat ze veilig zijn omdat ze gebruikmaken van cloudservers van een bekende fabrikant. Maar behalve de techniek, moeten ook de processen op orde zijn. Van installateur en integrator tot beheerder, investeerder en meldkamer. Als één partij niet goed performt, heeft de rest daar ook last van.”

Europese regelgeving

De groeiende aandacht voor cybersecurity wordt ook zichtbaar in strengere Europese regelgeving. Nieuwstraten noemt de invoering van de NIS2-richtlijn een logische stap. “Cybersecurity moet net zo vanzelfsprekend worden als een hek om een zonnepark. Door cyberrisico’s actief te beheersen, houden we onze kritische infrastructuur veilig, betrouwbaar en beschikbaar.”