Naar aanleiding van de dood van de Amerikaan George Floyd pleit Rob Jetten van D66 voor een verbod op het gebruik van de nekklem door de politie om verdachten onder controle te houden. De fractievoorzitter vindt dat te techniek te vaak dodelijke slachtoffers eist.

Volgens Jetten is de nekklem ook nog eens symbool komen te staan voor situaties waarin het geweldsmonopolie gericht wordt op een ongewapende persoon van kleur. Want ook in Nederland zou de politie opvallend vaak geweld toepassen tegen burgers met een migratieachtergrond. Niet zo vaak als in de Verenigde Staten, zo geeft de fractievoorzitter toe, maar hoe dan ook vindt hij de nekklem niet passen bij de Nederlandse politie. “We hebben in Amerika kunnen zien wat de gevolgen kunnen zijn”, zei hij in het NOS Radio 1 Journaal.

Mitch Henriquez
George Floyd kwam niet om het leven door de nekklem, zoals die Nederlandse agenten wordt geleerd, maar dat gebeurde in 2015 wel met Mitch Henriquez. Die werd aangehouden nadat hij tijdens een muziekfestival in Den Haag had gezegd dat hij een wapen bij zich had. Daarbij verzette hij zich heftig. Eerste probeerden agenten hem met pepperspray en een wapenstok onder controle te krijgen. Vervolgens werd hij in een nekklem genomen. Daarbij liep Henriquez zodanig letsel op, dat hij een dag later in het ziekenhuis overleed. De agent die de nekklem had uitgevoerd, kreeg een half jaar voorwaardelijk wegens disproportioneel geweld.

Cijfers
Na het incident met Henriquez stelde de Inspectie voor Veiligheid en Justitie in 2016 een onderzoek in. Daaruit kwam naar voren dat het niet nodig was de nekklem als geweldsmiddel te verbieden. Wel werd de opleiding verbeterd, zodat de nekklem kon worden aangelegd zonder de bloedcirculatie en ademhaling te onderbreken.
De VVD gaat mede daarom niet mee in het voorstel van D66. Volgens fractievoorzitter Klaas Dijkhoff kwam George Floyd niet door een nekklem om het leven, maar doordat een agent hem met zijn knie in de nek op de grond drukte. De politie weet niet hoe vaak de nekklem als geweldsmiddel wordt gebruikt. Wel wordt steeds minder vaak geweld gebruikt bij aanhoudingen. In 2016 gebeurde dat nog 14.672 keer. In 2017 daalde het cijfer naar 11.853. En in 2018 gebruikte de politie 10.929 keer geweld.