Na de ernstige coronarellen vorig jaar beloofde toenmalig minister Grapperhaus van Justitie en Veiligheid dat de schade tot op de laatste cent verhaald zou worden op de daders. Uit onderzoek door RTL Nieuws blijkt echter dat daar vrijwel niets van terecht komt. En dat komt vooral door fouten bij justitie.

Een jaar geleden liepen protesten tegen de coronamaatregelen volledig uit de hand doordat relschoppers zich onder de demonstranten mengden en overgingen tot vernielingen en plunderingen. Alleen al aan het pas gerenoveerde station van Eindhoven werd voor 200.000 euro vernield. Er volgde een jacht op de daders, die leidde tot tientallen aanhoudingen. Minister Grapperhaus zei dat de aangerichte schade volledig op hen verhaald zou worden, maar tot op de dag van vandaag is dat nog niet gebeurd. Dat lijkt te komen omdat het bij justitie geen prioriteit heeft. Veel gedupeerden zijn inmiddels wel schadeloos gesteld, maar dat gebeurde door de overheid, verzekeraars of burgers die via crowdfunding geld hadden ingezameld.

Wettelijke drempels
Tijdens de Museumpleinrellen in Amsterdam werden 37 verdachten aangehouden. Zij moesten 16.000 euro storten in een fonds, waarmee de schade aan straatmeubilair en politievoertuigen zou worden vergoed. Door ‘wettelijke drempels’ is het betreffende fonds echter nooit opgericht. Daarom lijken de relschoppers er goedkoop mee weg te komen. Landelijk vonden 312 strafzaken plaats. In 80 procent van de gevallen werd daarbij geen schadevergoeding geëist. 63 relschoppers moesten uiteindelijk wel betalen, maar hebben praktisch nog geen cent overgemaakt. Van de 80.000 euro die ProRail van de rechter kreeg toegewezen vanwege de schade aan station Eindhoven is pas 2.000 euro betaald en het is niet eens duidelijk of dat geld van de dader afkomstig is. Hoogleraar sanctierecht Henny Sackers van de Radboud Universiteit zegt tegen RTL Nieuws dat door de rechter opgelegde schadebetalingen vaak een zeepbel blijken te zijn.

Geen prioriteit
Bij het OM, CJIB en het ministerie van Justitie en Veiligheid blijkt niemand te weten hoeveel de daders in totaal moeten vergoeden aan de gedupeerden en hoeveel daarvan inmiddels is overgemaakt. Tijdens de rellen in Rotterdam werden zo’n tweehonderd relschoppers opgepakt, waarvan er maar 47 voor de rechter hoefden te verschijnen en er maar vijf zijn veroordeeld tot het betalen van een schadevergoeding. De gemeente heeft geld beschikbaar gesteld voor ondernemers die de schade niet van hun verzekeraar kregen vergoed en wil dit geld (230.000 euro) via civiele procedures verhalen op de daders. Het valt echter te betwijfelen of dit ooit gaat gebeuren. Alleen in Den Bosch en Eindhoven wordt nog geprobeerd de schade op de daders te verhalen. Elders lijkt dit geen prioriteit te hebben.