Nieuwsplatform De Correspondent gaat in hoger beroep tegen de uitspraak van de rechtbank in de zaak rond het afluisteren van drie van haar journalisten door het Openbaar Ministerie (OM). Het gaat om een achtergrondgesprek uit 2023 tussen de journalisten en Sywert van Lienden en diens zakenpartners, dat door het OM heimelijk werd opgenomen en vervolgens werd toegevoegd aan het strafdossier in het onderzoek naar de mondkapjesdeal.

De rechtbank erkende eerder dit jaar dat het afluisteren een ‘onrechtmatige inbreuk’ was op de journalistieke bronbescherming, maar oordeelde tegelijkertijd dat deze inbreuk gerechtvaardigd was vanwege het belang van het strafrechtelijk onderzoek. De Correspondent is het daar niet mee eens.
“Wij kunnen ons niet vinden in het oordeel dat het afluisteren gerechtvaardigd was”, zegt oprichter Rob Wijnberg. “Die vergoelijking maakt niet alleen óns, maar de hele journalistieke sector kwetsbaar. Er dreigt een chilling effect, waarbij bronnen afhaken omdat vertrouwelijkheid niet meer gewaarborgd lijkt.”
Volgens Wijnberg wordt die zorg gedeeld door juridische experts en deskundigen op het gebied van persvrijheid. Mediajuristen Jens van den Brink en Lotte Oranje stellen dat het OM weliswaar niet primair op de journalisten mikte, maar dat het “bijvangst-verweer” niet opgaat: “Het OM wist dat het een gesprek tussen journalisten en verdachten afluisterde — het was gericht op het gesprek met journalisten en op niets anders.”

Vrije pers onder druk
Advocaat Robbert de Bree, die De Correspondent bijstaat, benadrukt dat de vrije uitoefening van journalistiek werk essentieel is in een rechtsstaat. “We vertrouwen erop dat het hof zal oordelen dat een heimelijke en bewuste inbreuk, zoals hier gepleegd door het OM, niet geoorloofd is.”
Als reactie op de ophef besloot het Openbaar Ministerie eerder het beleid aan te passen rondom het afluisteren van verdachten in aanwezigheid van journalisten. Toch blijft de zaak van principieel belang voor de bescherming van journalistieke bronnen in Nederland. Het hoger beroep moet duidelijkheid brengen over de grenzen van het afluisteren in dergelijke contexten.