Bijna elke havenarbeider is wel eens benaderd met een leuke beloning als hij even een ‘vriend’ ergens mee helpen. Zo dringt ondermijning sluipenderwijs de maatschappij binnen, waarschuwde burgemeester Arjen Gerritsen van Almelo tijdens de Dag van de BOA afgelopen maandag. Hij vertelde wat de rol van de BOA kan zijn in de bestrijding van het ‘veelkoppig monster’, dat ondermijning heet.

Veel mensen hebben volgens de burgemeester wel een beeld van ondermijning, maar weten niet waar ze ermee naar toe kunnen. “We hebben in Twente veel werkloosheid. Sommigen nemen dan hun toevlucht tot duistere handeltjes. Maar er zijn ook mensen die weg willen uit die sociale structuur en die mensen willen wij als gemeente helpen.” De portefeuillehouder Ondermijning voor de regio Twente noemde enkele van de risico’s van ondermijning, zoals ondergraving van de rechtsstaat. “De wortels zitten vaak verstrengeld in de normale samenleving, waardoor de gepleegde misdrijven makkelijk vergoelijkt worden. Geleidelijk ontstaat zo een nieuwe economie waarbinnen alleen al in Twente voor 2,5 miljard aan synthetische drugs wordt geproduceerd. Dat geld moet witgewassen worden en dat gebeurt vooral in sectoren waar veel contant geldverkeer plaatsvindt.”

Kenmerken van ondermijning
De burgemeester riep BOA’s om te letten op signalen, zoals loodsen vol beveiligingscamera’s en winkels en zonnestudio’s waar nooit een klant komt. “Dat duidt op criminaliteit met de kenmerken van ondermijning.” Hij adviseerde met nadruk om alleen te signaleren en te melden. “Dan kan de ‘keten’ het op basis van uw signaal oppakken.” Dat laatste is volgens Gerritsen bepaald niet eenvoudig. De ondermijnende criminaliteit is goed georganiseerd en opereert internationaal en binnen verschillende domeinen. Nederland geldt als grootste doorvoerhaven voor drugs naar de rest van Europa. “De rol van de BOA is hier minder bescheiden dan vaak gedacht wordt. Vaak kan het geen kwaad om je te bemoeien met zaken waarvan je dacht dat je daar niet voor bent. Let dus ook op signalen die van buiten je eigen domein komen. Alleen moet je dan natuurlijk ook weten waar je met die signalen terecht kan. Dat je kan terugvallen op de politie als dat nodig is.” Dat kan volgens Gerritsen tot grote successen leiden, zoals in Almelo op 4 september 2018. Eerst werden dertien verdachten opgepakt, maar uiteindelijk zelfs vijftig. “We hadden een kop van de draak geslagen. Wel moet je dan blijven handhaven om het ontstane gat te vullen met positieve energie. Anders keren de negatieve krachten zo weer terug.” De burgemeester hoopt dankzij de oplettendheid van BOA’s nog vele criminele bendes lam te kunnen leggen.