Onderzoeksplatform Follow The Money deed onderzoek naar de rol van vakbond De Unie in 2021 bij het afsluiten van een cao met brancheorganisatie VVNL (toen nog VBe NL genaamd). De Unie sloot in september van dat jaar een akkoord met werkgeversvereniging VVNL (VBe NL), maar stapte na 8 weken plotseling weer uit het akkoord. Volgens Follow The Money nadat de vakbond onder druk was gezet door ‘concurrerende’ brancheorganisatie Nederlandse Veiligheidsbranche.

Volgens het artikel van FTM-onderzoeksjournalist Casper Rouffaer was de vakbond gezwicht voor financiële druk van voorzitter Ard van der Steur van de Nederlandse Veiligheidsbranche, waarmee De Unie ook een cao had afgesloten. In een brief – die in handen is van Follow The Money – stelt Van der Steur van de NVB dat hij het niet langer acceptabel vindt dat vakbond De Unie twee ‘conflicterende cao’s’ had afgesloten: een met de NVB, maar ook een met VVNL (VBe NL). De NVB vroeg de vakbond vervolgens om ‘binnen zes dagen’ een van de twee cao’s op te zeggen. Het geen gehoor geven aan deze brief, zou hebben betekend dat De Unie een achterban van op dat moment 30.000 particuliere beveiligers van 55 bedrijven kwijt zou raken. Bovendien zou de vakbond zo’n twee ton aan werkgeversbijdragen mislopen uit het Fonds Bevordering Arbeidsverhoudingen Particuliere Beveiliging.

Financiële gevolgen De Unie

Het opzeggen van de cao met de VVNL zou voor De Unie aanzienlijk kleinere financiële gevolgen hebben. De jaarlijkse bijdrage voor De Unie vanuit VVNL (VBe NL) was namelijk ‘slechts’ 40.000 euro als projectsubsidie voor cao-onderzoek. Eind november 2021, binnen de door Van der Steur genoemde deadline, zegde voorzitter Reinier Castelein van De Unie het cao-akkoord met VVNL (VBe NL) op. ‘Een hoogst ongebruikelijke manoeuvre: voor zover bij Follow The Money bekend is het in Nederland niet eerder voorgekomen dat een vakbond zich zo snel – binnen twee maanden – terugtrok uit een cao na het bereiken van een onderhandelings-resultaat’, zo valt te lezen in het FTM-artikel. De stap had gevolgen voor 5.000 particuliere beveiligers, die voor bij de bijna 200 bij de VVNL aangesloten bedrijven werken.

‘Verre van chic’

Hoogleraar Europees Arbeidsrecht aan de Erasmus Universiteit Rotterdam (en partner bij advocatenkantoor SteensmaEven) Zef Even noemt Van der Steurs brief ‘verre van chic’ in het artikel. “Daar zit natuurlijk een verkapt dreigement in”, aldus Evens. “Maar ik vind het nog kwalijker dat De Unie zich zo onder druk láát zetten.” Wel begrijpt hij het dilemma van De Unie. “Ze hebben mensen in dienst en moeten rekeningen betalen. Maar je kan het als vakbond niet maken om twee ton aan inkomsten te prevaleren boven de wens van de achterban. Dan ben je niet meer onafhankelijk.” Juristen waarschuwen al langer voor de toenemende afhankelijkheid van vakbonden van werkgeversbijdragen. Deze zijn helaas noodzakelijk, omdat de contributies van leden niet langer toereikend zijn. Demissionair minister Mariëlle Paul wil daarom nu de onafhankelijkheid van cao-partijen wettelijk gaan regelen. Dat zou betekenen dat de bekostiging van vakbonden wordt losgekoppeld van cao-onderhandelingen.

Nieuwe cao Veiligheidsdomein

Het VVNL-bestuur spreekt van gedegen onderzoeksjournalistiek – met toepassing van hoor en wederhoor – dat nu onafhankelijk aantoont dat de cao Veiligheidsdomein van VVNL structureel wordt tegengewerkt. VVNL is overigens wel blij dat sinds 2021 nieuwe cao’s worden afgesloten met vakbond AVV en dat AVV-voorzitter Martin Pikaart bereid was om voor alle betrokken werknemers de cao verder te steunen. Na intensieve gesprekken met deze vakbondspartner is recent een nieuwe cao Veiligheidsdomein afgesloten – breed gesteund door werkgevers én werknemers.
Vakbond De Unie wilde niet reageren tegenover Follow the Money. De Nederlandse Veiligheidsbranche vond het niet gepast om te reageren, omdat de kwestie nog altijd onder de rechter is. Tegenover BeveiligingNieuws.nl verklaart de branchevereniging dat het altijd de wens is geweest van meerdere sociale partners om tot één cao te komen en dat VVNL zich daaraan niet wil conformeren. Ontkend wordt dat de brief van Ard van der Steur een dreigende toon had. “Het ging om de wens van de sociale partners. Niets meer en niets minder.”