Na een vijf jaar durende restauratie is de Utrechtse Domtoren sinds de zomer van 2024 weer volledig zichtbaar. De voltooiing van deze ingrijpende restauratie vormde de aanleiding voor een bijzondere veiligheidsoefening. In samenwerking met de Veiligheidsregio Utrecht werd een gezamenlijke bhv-brandweeroefening georganiseerd, met als doel de ontruimingsprocedures van het iconische 112 meter hoge rijksmonument te toetsen.

De Domtoren is een complex object voor hulpdiensten: met slechts één smalle stenen wenteltrap en geen lift, is evacuatie of hulpverlening op grote hoogte een forse uitdaging. Het oefenscenario was dan ook realistisch én ambitieus. Er werd uitgegaan van brand in een technische ruimte onder de klokkenzolder op 49 meter, met rookverspreiding via de trap naar boven. Tegelijk bevond zich een groep ingesloten bezoekers op 70 meter en lag een gewonde op 25 meter hoogte.
De oefening richtte zich op de samenwerking tussen de bedrijfshulpverleners van exploitatieorganisatie Utrecht Marketing en de brandweer. Communicatie, besluitvorming en het evacueren van bezoekers stonden centraal. Voor de brandweer was het ook een testmoment om te bepalen of en hoe een autoladder rond de toren kan worden opgesteld – iets dat praktisch haalbaar bleek, maar in de hogere delen weinig toevoegt.

Evacuatieoefeningen
Opvallend was de keuze om de groep bezoekers in het scenario niet omlaag, maar juist omhoog te evacueren. Exploitatiemanager Teun Bonenkamp legt uit dat deze strategie voorkomt dat bezoekers en brandweerlieden elkaar in de smalle trap belemmeren. Op de omlopen op 70 en 95 meter hoogte is voldoende ruimte om mensen tijdelijk veilig te laten schuilen, buiten bereik van rook.
De bhv-organisatie in de toren is klein maar kundig. Dagcoördinatoren met bhv-training begeleiden bezoekersgroepen van maximaal veertig personen. Alle gidsen kennen het noodplan uit het hoofd. Tweemaal per jaar worden evacuatieoefeningen gehouden, vaak in samenwerking met externe partijen zoals brandweer of politie.
Hoewel de kans op brand klein is dankzij sprinklerinstallaties en rookdetectie, blijven ontruiming en eerste hulp belangrijke aandachtspunten. De smalle trap maakt hulpmiddelen als Evac Chairs boven de Michaëlskapel onbruikbaar, wat creatieve oplossingen vraagt. De recente oefening bewees dat samenwerking, voorbereiding en doordachte scenario’s cruciaal zijn voor veiligheid in een monumentaal complex als de Domtoren.

Lees hier het complete artikel.