De Belgische Gegevensbeschermingsautoriteit (GBA) heeft de eigenaar van een studentenhuis een boete van 9700 euro opgelegd wegens het onrechtmatig gebruik van bewakingscamera’s. Volgens de toezichthouder werden de camera’s niet alleen ingezet om het pand te beveiligen, maar ook om studenten in hun dagelijks leven te controleren.

De eigenaar had camera’s geplaatst bij de toegang tot het gebouw, in de tuin, op het terras en zelfs in de gemeenschappelijke keuken. Daarmee kon hij via zijn smartphone dag en nacht live meekijken. Uit onderzoek blijkt dat hij herhaaldelijk optrad op basis van deze beelden, bijvoorbeeld om te controleren of studenten hun afval correct sorteerden.
Hoewel bescherming van eigendom volgens de GBA een legitiem doel is, woog dit niet op tegen de privacybelangen van de bewoners. De toezichthouder oordeelt dat de studenten geen “rustig genot” van hun woning hadden en dat sprake was van een “chilling effect”: het gevoel voortdurend in de gaten te worden gehouden, waardoor bewoners hun gedrag aanpassen.
Daarbij kwam dat de camera’s ook delen van de openbare weg en naburig eigendom filmden. Dat is in strijd met het principe van minimale gegevensverwerking, dat voorschrijft dat alleen noodzakelijke gegevens mogen worden verzameld.

Impact van cameratoezicht

Oorspronkelijk bedroeg de boete 9200 euro, maar het bedrag werd verhoogd met 500 euro omdat de eigenaar onvoldoende meewerkte tijdens het onderzoek en naliet maatregelen te nemen om de privacyschending te beperken. Naast de boete kreeg hij het bevel om binnen veertien dagen alle camerabeelden te verwijderen en het toezicht volledig stop te zetten.
Volgens Hielke Hijmans, directeur van de Geschillenkamer van de GBA, illustreert de zaak hoe groot de impact van cameratoezicht kan zijn. “Het begin van het academisch jaar, waarin veel studenten nieuwe huurcontracten afsluiten, is een goed moment om eraan te herinneren dat het filmen van mensen in hun dagelijks leven een zeer ingrijpende praktijk is. Het vormt een ernstige inbreuk op de privacy. Bedrijven en particulieren moeten daarom uiterst zorgvuldig omgaan met het gebruik van bewakingsmiddelen.”
De Belgische privacytoezichthouder behandelt regelmatig klachten over cameragebruik in studentenhuizen. Ook in eerdere gevallen leidde dat tot sancties, onder meer bij het filmen van gemeenschappelijke keukens. Met de uitspraak benadrukt de GBA dat cameratoezicht strikt aan regels gebonden is en niet mag worden ingezet om huurders te controleren.