Afgelopen jaar werd voor meer dan 41 miljoen euro aan schade door fraude gemeld bij de Fraudehelpdesk. In 2019 was dit nog ruim 26 miljoen. In totaal ontving de Fraudehelpdesk in 2020 ongeveer 350.000 meldingen via het callcenter, de online meldformulieren en de geautomatiseerde valse-e-mailcheck.

Wat in 2020 het meest opviel was dat (cyber)criminelen vooraf bepaalde gegevens ontfutselden om zich daarmee later zeer overtuigend te kunnen voordoen als een ander. Dit deed de oplichter bijvoorbeeld door vooraf een phishinglink te sturen of een telefoongesprek op te nemen. Met kennis van persoonlijke financiële gegevens of het stemgeluid van een zoon of dochter, was de misleiding voor latere slachtoffers nauwelijks te herkennen.
In coronajaar 2020 zag de Fraudehelpdesk vooral een toename van fraude met online aankopen en de zogenaamde (WhatsApp)Hulpvraagfraude.

Top-3’s
Wat betreft de aantallen zijn er drie top-3’s voor 2020. Op het gebied van meldingen zijn dat (1) identiteitsfraude (vooral WhatsApp-hulpvraag), (2) cybercrime en (3) handelsplaats/webwinkelfraude. Voor wat betreft slachtoffers gaat het om (1) handelsplaats/webwinkelfraude, (2) identiteitsfraude (vooral WhatsApp-hulpvraag) en (3) voorschotfraude (alles waarbij mensen betalen om iets te ontvangen, waaronder datingfraude en valse leningen). Ten aanzien van schadebedragen gaat het om (1) beleggingsfraude (2) identiteitsfraude Rechtspersonen (waaronder misbruik bedrijfsnaam) en (3) voorschotfraude (alles waarbij mensen betalen om iets te ontvangen).

Advies
Over het algemeen geldt: een gezond wantrouwen is cruciaal, dus blijf alert bij klikken op links, gegevens verstrekken en betalingen doen. Onthoud dat iedereen zich via internet en telefoon kan voordoen als een ander persoon of bedrijf. Maak daarom nooit geld over op basis van een tekstbericht of telefoontje, maar zorg dat je zeker weet met wie je te maken hebt: bel en voer een écht gesprek met het appende ‘familielid’ dat om geld vraagt, zoek het telefoonnummer van de bank of andere organisatie op via hun website en controleer of je écht geld schuldig bent, ergens moet inloggen of geld overmaken. Voor ondernemers geldt ook: bespreek fraude binnen het bedrijf, licht medewerkers in over de risico’s en zorg voor een goede e-mailbeveiliging. Wees altijd terughoudend met het plaatsen van (bedrijfs)gegevens online.