De Europese Unie heeft een voorlopig akkoord bereikt tussen EU-landen en het Europees Parlement over regelgeving voor kunstmatige intelligentie (AI), waarmee het ’s werelds eerste wet wordt omtrent deze veelbelovende maar zorgwekkende technologie.

De nieuwe Europese AI-wet classificeert AI-toepassingen op basis van risico’s voor burgers en democratie. Toepassingen met hogere risico’s worden strenger gereguleerd, waarbij de gevaarlijkste praktijken worden verboden. Voorbeelden hiervan zijn ‘sociale scoring’-systemen, emotieherkenning op de werkvloer en biometrische categorisatiesystemen die gevoelige kenmerken gebruiken om crimineel gedrag te voorspellen.

Gezichtsherkenning op straat
Er was een langdurig debat tussen onderhandelaars over gezichtsherkenning op straat. Het Europees Parlement wilde dit verbieden, terwijl lidstaten het belangrijk vonden voor veiligheidsdiensten. Uiteindelijk hebben ze overeenstemming bereikt met beperkingen, waarbij het ongericht verzamelen van gezichtsbeelden niet meer is toegestaan, maar gerichte identificatie voor ernstige misdaden of het vinden van slachtoffers wel.
Kim van Sparrentak van GroenLinks, deelnemer aan de onderhandelingen, benadrukt het belang van vrijheid en privacy in een democratische samenleving, waarin burgers niet constant gevolgd worden door de overheid.

Boetes tot 35 miljoen euro of 7 procent van de jaaromzet
Alle AI-systemen moeten transparant zijn volgens de overeenkomst. Klanten moeten weten wanneer ze door een chatbot worden geholpen, bedrijven en overheden moeten uitleg geven over het gebruik van AI en openheid bieden over de training, werking en energieverbruik van de systemen. Boetes tot 35 miljoen euro of 7 procent van de jaaromzet worden ingesteld voor het niet naleven van deze regels.
Eurocommissaris Thierry Breton beschouwt de wetgeving als een ‘historisch moment’. Het schept niet alleen een precedent voor regels elders in de wereld maar stimuleert ook Europese bedrijven en onderzoekers. Hoewel er enige tegenstand was van landen als Frankrijk, Duitsland en Italië om hun eigen techindustrie te beschermen, is het akkoord een mijlpaal voor het reguleren van AI.
De voorgestelde regels, die naar verwachting begin volgend jaar officieel worden aangenomen, zullen naar verwachting in 2026 van kracht worden na goedkeuring door het voltallige EU-parlement en de EU-lidstaten.