In Bodegraven is vrijdag een rechtszaak gestart tegen drie complotdenkers. Zij worden ervan verdacht nepnieuws verspreid te hebben over een pedoseksueel netwerk, waarvan diverse in de gemeente begraven kinderen het slachtoffer zouden zijn geweest. Het nepnieuws leidde tot ernstige bedreigingen.

De verdachten zouden het nepnieuws in februari via sociale media hebben verspreid, waarop vele mensen naar een begraafplaats in Bodegraven trokken om bloemen te leggen op graven van kinderen. Ook werden er bordjes geplaatst met daarop teksten als ‘slachtoffers van kindermisbruik’ en ‘satanische pedoterreur’. Bij de gemeente kwamen tientallen bedreigingen binnen.
Dat het nepnieuws door velen zo serieus genomen werd, komt door de coronapandemie, zegt criminoloog Peter Klerks, schrijver van het boek ‘Door Leugens Verleid’ tegen NU.nl. De daarmee gepaard gaande vrijheidsbeperkingen zorgen volgens hem voor onvrede bij groepen die op zichzelf gericht zijn. Als je mensen de vrijheid ontneemt, kan dat tot hele radicale reacties leiden.

Vertrouwen verloren
Wat volgens Klerks ook meespeelt is dat veel burgers door de toeslagenaffaire, de Groningse gaswinning en de zogeheten ‘Rutte-doctrine’ hun vertrouwen in de overheid, de media en de wetenschap hebben verloren. Mensen worden dan vatbaarder voor complottheorieën, zoals over een pedoseksuele elite in Bodegraven die kinderen heeft vermoord. Anderen geloven weer dat Bill Gates van Microsoft verantwoordelijk is voor corona. Helaas blijft het niet bij geloven alleen. Sommige mensen gaan over tot het fysiek bedreigen of zelfs aanvallen van politici en andere personen die zij verantwoordelijk achten voor hun ellende. Ook het in brand steken van een teststraat is volgens Klerks het gevolg van complottheorieën. Er zijn mensen die ervan overtuigd zijn dat corona verspreid is om de macht van de overheid te vergroten. Bestuurders en journalisten met een andere mening worden als medeplichtig beschouwd en bedreigd of aangevallen.

Hard optreden
Klerks juicht het toe dat burgemeester Christiaan van der Kamp van Bodegraven hard optreedt tegen de vermeende verspreiders van het nepnieuws. Vooral vanwege het leed dat ouders van overleden kinderen is aangedaan. Die werden ervan beschuldigd dat zij hun kinderen hebben uitgeleverd aan het pedoseksuele netwerk. De criminoloog hoopt dat de uitspraak van de rechter grenzen gaat stellen aan wat mensen op internet mogen verkondigen. Deze maand werden ook twee vrouwen veroordeeld, die directeur Jaap van Dissel van het RIVM hadden beschuldigd van deelname aan het pedoseksuele netwerk in Bodegraven. Klerks vindt dat mensen getraind moeten worden in het herkennen van nepnieuws, zoals dat ook in Oost-Europa gebeurt. Daar leren kinderen al echt nieuws te onderscheiden van nieuws dat met Russische desinformatiecampagnes wordt verspreid.