Als de overheid bij de aanpak van ondermijnende criminaliteit gebruik maakt van gedragsbeïnvloeding, blijkt dat succesvol. Dat schrijft bestuurskundige Myrthe van Delden in de scriptie ‘A design against crime’, waarmee zij de Rotterdam Scriptieprijs 2019 heeft gewonnen.

De jury had vooral waardering voor de wetenschappelijke kwaliteit, originaliteit en relevantie van de scriptie. Ondermijnende criminaliteit, zoals mensenhandel, de productie van en handel in drugs, witwassen van crimineel geld, fraude en cybercrime, is een complex probleem waarmee Rotterdam te maken heeft. In plaats van altijd maar bezig te zijn met repressie, wil de stad nu ook eens wat meer aandacht voor ‘positieve veiligheid’. Van Delden keek naar positieve gedragsbeïnvloeding als onderdeel van de aanpak van ondermijnende criminaliteit. Zij onderzocht hoe positieve gedragsbeïnvloeding en aandacht voor de omgeving kunnen bijdragen aan de aanpak van ondermijnende criminaliteit.

Aanpak van complexe problemen
De scriptie gaat over het gebruik van gedragsinzichten bij de aanpak van complexe problemen. Van Delden deed onder andere in Rotterdam Zuid onderzoek naar wat het effect is van het gebruik van nudging. Dat is het stimuleren van gedragsverandering door het veranderen van de omgeving. Het blijkt dat mensen nudging wel gebruiken tegen ondermijning, ook al is deze typische wetenschappelijke term niet algemeen bekend.

Nieuw thema
De jury vond dat Van Delden een zeer rijke scriptie geschreven heeft over een boeiend en in de Nederlandse beleidspraktijk relatief nieuw thema van gedragsbeïnvloeding. De scriptie is niet alleen empirisch rijk, maar is ook opgesteld vanuit een zeer goed theoretisch kader waarin theorieën over gedragsbeïnvloeding en complexiteit helder worden gepresenteerd. Deze alternatieve aanpak kan volgens de jury een mooie bijdrage leveren aan het bevorderen van de ‘positieve veiligheid’ in Rotterdam, waardoor criminaliteit kan afnemen. Niet alleen de oorsprong van de vraagstelling, maar ook de verwezenlijking van het onderwerp is goed verankerd in de Rotterdamse situatie. De onderzochte aanpak is ‘echt Rotterdams’, maar beperkt zich in zijn toepasbaarheid zeker niet tot de Rotterdamse situatie alleen, aldus de jury. De prijs wordt maandag 2 september uitgereikt tijdens de opening van het Academisch Jaar van de Erasmus Universiteit Rotterdam.