In 2024 legde het Openbaar Ministerie (OM) voor een recordbedrag van 409 miljoen euro beslag op crimineel vermogen. Toch blijft dat bedrag een druppel op de gloeiende plaat vergeleken met de naar schatting 20 miljard euro aan verdachte transacties die jaarlijks door Nederland stromen, schrijft De Telegraaf.

Volgens Anita van Dis, landelijk coördinerend officier van justitie, wordt het afpakken van crimineel geld steeds lastiger. De georganiseerde misdaad maakt gebruik van complexe, internationale witwasconstructies, waarbij honderden bedrijven op één adres zijn geregistreerd. Daarbij komen ook problemen rond privacywetgeving en trage procedures, die het delen van cruciale informatie belemmeren. De zaak rond Cener C., een Eindhovense vastgoedondernemer, illustreert die frustraties. Al sinds 2016 probeert het OM zijn vermogen af te pakken. Maar pas in 2023 werd hij veroordeeld tot het betalen van 37 miljoen euro. In de tussentijd kon hij blijven verdienen aan de verhuur van de panden waarop beslag lag.

Afpakken zonder veroordeling
Het OM pleit al langer voor een zogeheten ‘non-conviction based’ aanpak, waarbij crimineel vermogen zonder veroordeling kan worden afgepakt als legale herkomst niet wordt aangetoond. Zo’n omgekeerde bewijslast bestaat in andere landen al, maar Nederland wacht op Europese regelgeving. Ondertussen blijft veel vermogen, naar schatting 2,3 miljard euro, hangen in lopende procedures.
Een bekende methode van witwassen is het ‘cash-compensatiemodel’, waarbij contant geld wordt omgezet in giraal geld via valse facturen. Criminelen koppelen hun belangen aan bedrijven die zwart personeel uitbetalen. In Den Haag wasten een broer en zus zo minstens 4,5 miljoen euro wit via een nepbedrijf.
Volgens Van Dis is er dringend behoefte aan één nationale strategie en betere samenwerking tussen instanties zoals gemeenten, de Kamer van Koophandel en opsporingsdiensten. Alleen zo kunnen de netwerken van witwassers effectief worden blootgelegd.