Grenscontroles leveren mager resultaat op

Demissionair minister David van Weel van Asiel en Migratie heeft de Tweede Kamer geïnformeerd over de resultaten van een jaar binnengrenscontroles. Sinds 9 december 2024 voert de Koninklijke Marechaussee controles uit aan de landgrenzen met België en Duitsland en sinds juli 2025 ook op Nederlandse luchthavens voor vluchten vanuit andere Schengenlanden. In totaal zijn in het eerste jaar 530 mensen de toegang tot Nederland geweigerd en zijn 250 personen aangehouden.
Uit de cijfers blijkt dat tussen 9 december 2024 en 8 december 2025 bijna 144.000 personen en ruim 35.000 voertuigen zijn gecontroleerd aan de landsgrenzen. De toegangsweigeringen hadden onder meer te maken met het ontbreken van geldige reisdocumenten of het niet kunnen aangeven van het doel en de duur van het verblijf. Volgens Van Weel ging het in sommige gevallen ook om personen die mogelijk een risico vormden voor de openbare orde of nationale veiligheid. De 250 aanhoudingen vonden onder meer plaats in het kader van migratiecriminaliteit, zoals documentfraude en mensensmokkel.
Sinds 28 juli 2025 worden ook binnengrenscontroles uitgevoerd op luchthavens. In de periode tot en met 8 september zijn daar circa 1.500 vliegtuigen gecontroleerd en ruim 134.000 reizigers. Daarbij zijn vijftig terugkeerbesluiten opgelegd aan personen die niet aan de toegangsvoorwaarden voldeden.
Verschuiving inzet
De minister meldt dat in de laatste maanden van de rapportageperiode een daling zichtbaar was in het aantal controles, grensweigeringen en aanhoudingen. Die afname hangt samen met verschuivingen in de personele inzet van de Marechaussee, onder meer door de start van de implementatie van het Europese in- en uitreissysteem (EES). De KMar streeft ernaar om in de komende periode het controleniveau weer op te schalen naar het eerdere niveau.
De binnengrenscontroles werden eind 2024 ingevoerd door Van Weels voorganger en zijn inmiddels met een half jaar verlengd. Volgens de minister hebben de maatregelen een preventief effect en dragen zij bij aan het tegengaan van illegale grensoverschrijding en grensgerelateerde criminaliteit. Wel blijft het zo dat asielzoekers niet aan de binnengrens mogen worden geweigerd, waardoor de controles geen direct instrument zijn om de druk op de asielketen te verminderen. De Algemene Rekenkamer wees hier eerder al op, maar erkende tegelijkertijd dat de controles bijdragen aan het terugdringen van illegale binnenkomst.






































































































