Het is onduidelijk of de 163 projecten tegen ondermijnende criminaliteit, waarin het kabinet de afgelopen jaren 900 miljoen euro heeft geïnvesteerd, iets hebben geholpen. Dat blijkt uit gezamenlijk onderzoek van De Groene Amsterdammer, onderzoeksplatform Investico, Follow the Money en Argos.

Sinds 2017 bestaan er allerlei projecten, werkoverleggen en taskforces die vermenging van de bovenwereld en de onderwereld moeten tegengaan. Het gaat onder andere om projecten voor jonge criminelen en pilots voor betere beveiliging, maar ook om escaperooms, informatieve films en een ‘integriteitsgame’. Daarnaast werden er tientallen overlegstructuren, samenwerkingsverbanden en kenniscentra opgetuigd, vaak met hetzelfde doel. Het is echter niet duidelijk welke van die initiatieven nog actief zijn en wat ze hebben gekost. Dat komt door geschuif met projecten en gelden binnen de ministeries. Volgens Jan Struijs van de Nederlandse Politiebond is de 900 miljoen euro die hiervoor is vrijgemaakt volledig verdampt. “Ik heb nog niemand gehoord over een succesverhaal.”

Multidisciplinair Interventie Team (MIT)
Het grootste en duurste project was het Multidisciplinair Interventie Team (MIT). Dat werd in 2019 opgericht en moest experts van allerlei overheidsdiensten samenbrengen. Het heeft volgens de onderzoekers 160 miljoen euro gekost, maar is nooit van de grond gekomen. Dat komt volgens critici omdat de minister meer gefocust was op beeldvorming dan op inhoud. De overheidsdiensten zelf waren ook tegen het MIT, omdat zij vreesden hun experts kwijt te raken. De nieuwe Nationale Samenwerking tegen Ondermijnende Criminaliteit (NSOC) is ervoor in de plaats gekomen, maar ook dat heeft nog niet tot een aanhouding geleid. De in juli opgerichte instantie krijgt 18 maanden om zich te bewijzen, anders kan ook het daarin geïnvesteerde geld als verspild worden beschouwd.