Gemiddeld vinden er in Nederland elke dag negentien woningbranden plaats. Jaarlijks komen daarbij ongeveer dertig mensen om het leven en loopt de schade op tot ruim tweehonderd miljoen euro. Toch lijkt de aandacht voor brandveiligheid af te nemen. Lieuwe de Witte, lector Brandveiligheidskunde bij het Nederlands Instituut Publieke Veiligheid (NIPV), vraagt zich af of we dat aantal slachtoffers en die schade eigenlijk wel acceptabel vinden. “Het risico op brand is misschien klein, maar de gevolgen zijn vaak enorm,” stelt hij.

De Witte vindt het opvallend dat de cijfers al jaren stabiel zijn, zonder dat dit tot maatschappelijke discussie leidt. “We lijken tevreden zolang het niet erger wordt. Maar dat is een gevaarlijke houding.” Recente branden in onder meer verzorgingshuizen in Middelburg, Gouda en Hilversum laten zien dat het risico allerminst theoretisch is. “Dankzij de inzet van de brandweer is het bij die incidenten niet erger afgelopen,” benadrukt hij, “maar het had ook heel anders kunnen aflopen.”

Herbezinning nodig

In zijn lectorale rede, getiteld Brandveiligheid als veronderstelde vanzelfsprekendheid, pleit De Witte voor een herbezinning. Brandveiligheid is volgens hem “de toestand van een acceptabel risico”, maar dat begrip ‘acceptabel’ is zelden bewust ingevuld. “Wat vinden wij eigenlijk een aanvaardbaar risico? En welke keuzes maken we als samenleving om dat te bereiken?” De huidige politieke focus op versneld bouwen illustreert volgens hem het spanningsveld tussen snelheid en veiligheid. “Als we minder regels willen om sneller te bouwen, moeten we ons realiseren dat die keuze ook gevolgen heeft voor de brandveiligheid.”
Het NIPV onderzoekt brandveiligheid langs vier lijnen: duurzame regelgeving, innovatieve oplossingen, praktische toepassing en leren van incidenten. Vooral dat laatste vindt De Witte essentieel. “We wachten te vaak op data of een groot incident voordat we handelen. Terwijl we nu al kunnen leren van kleinere voorvallen.”

Batterijen en accu’s

Een groeiend risico ziet hij in het toenemende gebruik van batterijen en accu’s in woningen. “Een gemiddeld huishouden heeft er inmiddels meer dan honderd. De kans op brand is klein, maar de gevolgen zijn vaak groot.” Voorlichting over veilig opladen en bewust gedrag is volgens hem cruciaal.
De Witte waarschuwt tot slot voor zelfgenoegzaamheid. “Brandveiligheid vraagt om voortdurende aandacht, samenwerking en bewustzijn. Het grootste gevaar is te denken dat het vanzelf wel goed blijft gaan. Ik wil niet wachten op een ramp om dat te bewijzen.”

Lees hier het volledige artikel.