Jongvolwassenen tussen de 18 en 35 jaar worden vaker slachtoffer van onlinefraude dan 65-plussers. Dat blijkt uit onderzoek van ABN AMRO. Volgens de bank werd 14 procent van de jongeren in het afgelopen jaar slachtoffer van onlinefraude, tegenover 5 procent van de ouderen. Vooral de combinatie van groot digitaal zelfvertrouwen, intensief gebruik van sociale media en steeds geavanceerdere fraudevormen maakt jongeren een aantrekkelijk doelwit voor cybercriminelen.

Opvallend is dat juist de generatie die is opgegroeid met internet en smartphones zich niet altijd voldoende wapent tegen digitale misleiding. Fraude-expert Kathelijne Swaak van ABN AMRO wijst erop dat jongeren door hun digitale vaardigheden soms te veel vertrouwen hebben in hun eigen vermogen om fraude te herkennen. Criminelen beschikken echter eveneens over steeds geavanceerdere technologie en maken daarbij onder meer gebruik van generatieve AI.
Nepwebshops, malafide cryptobeleggingen en advertenties op platforms als TikTok, Instagram en WhatsApp vormen belangrijke risico’s. Volgens ABN AMRO controleert slechts 42 procent van de jongvolwassenen de contactgegevens van een webshop. Iets meer dan de helft bekijkt vooraf beoordelingen op een onafhankelijke reviewwebsite. Juist bij snelle aankopen via sociale media schiet die controle er regelmatig bij in.

AI

De opkomst van AI maakt het probleem volgens deskundigen bovendien complexer. Fraudeurs kunnen overtuigende nepwebsites, gepersonaliseerde berichten, stemklonen en gemanipuleerde video’s produceren. Ook bekende personen worden regelmatig zonder toestemming ingezet in nepadvertenties voor dubieuze beleggingsproducten.
De Autoriteit Financiële Markten waarschuwt al langer voor de groei van online beleggingsfraude, waaronder cryptofraude via sociale media en deepfakes. De geschatte schade loopt jaarlijks in de honderden miljoenen euro’s. Omdat niet alle slachtoffers aangifte doen of melding maken, kan de werkelijke schade volgens de toezichthouder aanzienlijk hoger liggen.
Ook bekende online persoonlijkheden krijgen ermee te maken. Zo werd de naam en beeltenis van YouTuber Nesim el Ahmadi misbruikt voor nepaccounts die via betaalde campagnes voetbalshirts aanboden. De ontwikkeling onderstreept volgens beveiligingsexperts dat digitale weerbaarheid niet alleen een kwestie is van technische kennis, maar ook van kritisch blijven kijken voordat op een advertentie, link of aanbieding wordt geklikt.