Daders van geweld tegen hulpverleners moeten voortaan rekening houden met een celstraf. Het demissionaire kabinet wil een einde maken aan de praktijk waarbij relschoppers er met een taakstraf of geldboete vanaf komen, zo schrijft De Telegraaf.

Met een nieuw wetsvoorstel beoogt justitieminister David van Weel een duidelijke norm te stellen: mishandeling van bijvoorbeeld politieagenten, ambulancepersoneel of brandweerlieden mag niet zonder vrijheidsstraf blijven. “Er moet een afschrikwekkende werking van uitgaan”, stelt Van Weel in gesprek met De Telegraaf. Sinds de coronapandemie neemt het geweld tegen hulpverleners structureel toe. Volgens politiecijfers gaat het jaarlijks om zo’n 12.500 meldingen, terwijl dat er vóór 2020 circa 10.000 waren. “We vragen deze mensen om acute zorg te verlenen of de openbare orde te bewaken. In zo’n kwetsbare positie verdienen zij extra bescherming”, aldus Van Weel. Volgens de VVD-bewindsman rechtvaardigt dit een vorm van minimumstraf. “Zij kunnen niet zomaar weglopen, zoals een gewone burger. Daarom moeten we paal en perk stellen aan het geweld tegen hen.”

Ruimere taakstrafverbod
Het huidige taakstrafverbod geldt al voor zware misdrijven zoals moord, brandstichting en zware mishandeling – delicten met een strafmaximum van zes jaar of meer en aanzienlijke schade voor het slachtoffer. In dergelijke gevallen wordt een taakstraf als onvoldoende passend beschouwd.
Al eerder probeerde de Tweede Kamer het taakstrafverbod uit te breiden naar geweld tegen hulpverleners. Een wetsvoorstel uit 2021 haalde het echter niet in de Eerste Kamer, onder meer omdat rechters te weinig ruimte hadden om maatwerk te leveren en de definitie van ‘hulpverlener’ te vaag was. Ook een recenter voorstel van VVD’er Dilan Yesilgöz en JA21’er Joost Eerdmans kreeg stevige kritiek van de Raad van State. Volgens het adviesorgaan bood het plan onvoldoende ruimte om uitzonderlijke situaties – zoals lichte mishandelingen zonder letsel of paniekreacties – zorgvuldig te beoordelen.

Aangepaste wet moet Kamer wél overtuigen
Van Weel zegt dat zijn wetsvoorstel wel voldoende maatwerk toelaat. Lichtere vergrijpen – zoals winkeldiefstal of eenvoudige mishandeling – kunnen bij uitzonderlijke gevallen nog steeds met een taakstraf worden bestraft, bijvoorbeeld wanneer sprake is van psychische problematiek, verslaving of schulden. “Voor het meermaals stelen van een flesje cola wil je geen gevangenisstraf opleggen”, benadrukt de minister. “Dat zou onevenredig zijn.”
Daarnaast is de doelgroep in de aangepaste wet duidelijker omschreven. Het gaat uitsluitend om hulpverleners die op het moment van het geweld daadwerkelijk acute hulp bieden of belast zijn met handhaving van de openbare orde, zoals politieagenten, brandweerlieden, boa’s en ambulancemedewerkers. Over particuliere beveiligers wordt in het wetsvoorstel nog steeds niet gerept. “We hebben geleerd van eerdere wetsvoorstellen die het niet haalden”, aldus Van Weel. “Dit keer brengen we de nodige reparaties aan om het wetsvoorstel wel door beide Kamers te krijgen.”