Het kabinet ziet af van eerdere plannen om de maximale jeugddetentie voor 14- en 15-jarige verdachten te verhogen. Daarmee verdwijnt een voorstel van tafel dat onder het vorige kabinet was ontwikkeld om zwaardere straffen mogelijk te maken voor minderjarigen die zich schuldig maken aan de ernstigste misdrijven. Volgens staatssecretaris Claudia van Bruggen draagt een langere jeugddetentie niet aantoonbaar bij aan het terugdringen van recidive.

Het eerdere wetsvoorstel was bedoeld om de strafmaxima beter aan te laten sluiten bij de ernst van zware delicten. Voor jongeren tot 16 jaar geldt momenteel een maximale jeugddetentie van één jaar, terwijl de maximale gevangenisstraffen voor volwassenen de afgelopen jaren op diverse terreinen zijn verhoogd. Zo kunnen voor zware drugsdelicten gevangenisstraffen tot zestien jaar worden opgelegd en voor deelname aan bepaalde terroristische organisaties zelfs twintig jaar.
Volgens Van Bruggen blijkt uit onderzoek van het Wetenschappelijk Onderzoek- en Datacentrum dat er geen overtuigend bewijs is dat langere jeugddetentie leidt tot minder herhaling van strafbare feiten. Daarnaast wijst het onderzoek erop dat het Nederlandse jeugdstrafrecht aansluit bij internationale kinderrechtenverdragen, waarin de ontwikkeling en resocialisatie van minderjarigen centraal staan. Jongeren van 16 en 17 jaar kunnen bij zeer ernstige misdrijven bovendien al volgens het volwassenenstrafrecht worden berecht.

Capaciteitsproblemen

Het Nederlandse standpunt contrasteert met de recente koers in Zweden. Daar heeft het parlement ingestemd met wetgeving die rechters de mogelijkheid geeft om onder voorwaarden ook 14-jarigen in een gevangenis voor volwassenen te plaatsen. De Zweedse regering wil daarmee voorkomen dat criminele organisaties minderjarigen inzetten vanwege de relatief lage straffen binnen het jeugdstrafrecht.
Naast inhoudelijke bezwaren spelen ook praktische overwegingen een rol. Het ministerie schat dat een verhoging van de strafmaxima jaarlijks tussen de 11 en 136 miljoen euro extra zou kosten en zou leiden tot een aanzienlijke uitbreiding van de capaciteit in justitiële jeugdinrichtingen. Die sector kampt al met personeelstekorten, terwijl door het tekort aan plaatsen momenteel ook jongeren tijdelijk in volwassenengevangenissen worden ondergebracht. Volgens het kabinet blijft daarom het pedagogische karakter van het Nederlandse jeugdstrafrecht het uitgangspunt.