Het kabinet wil de regeling rond kroongetuigen uitbreiden om meer informatie te verkrijgen over criminele netwerken. Op voorstel van minister David van Weel van Justitie en Veiligheid heeft de ministerraad besloten het wetsvoorstel voor verbetering van de kroongetuigenregeling voor advies naar de Raad van State te sturen.

De aanpassing moet ervoor zorgen dat ook verdachten van minder zware misdrijven eerder bereid zijn om als kroongetuige op te treden. Tot nu toe wordt de regeling vooral toegepast bij verdachten die zelf betrokken zijn bij zware georganiseerde criminaliteit en daardoor een hoge gevangenisstraf riskeren. Volgens het kabinet blijft daardoor een belangrijke bron van informatie in criminele netwerken vaak onbenut.
Een kroongetuige is een verdachte of veroordeelde die in ruil voor strafvermindering verklaringen aflegt over andere betrokkenen bij strafbare feiten. Op dit moment kan de straf van een kroongetuige maximaal worden gehalveerd. In het nieuwe voorstel wordt het mogelijk om in bepaalde gevallen verder te gaan. Wanneer de verwachte strafeis normaal gesproken maximaal zes jaar onvoorwaardelijke gevangenisstraf bedraagt, kan die straf volledig worden omgezet in een voorwaardelijke gevangenisstraf als de verdachte waardevolle informatie levert.

Leiders beter in beeld krijgen

Volgens minister Van Weel kan dit instrument helpen om juist de leiders van criminele organisaties beter in beeld te krijgen. In veel netwerken spelen ook kleinere schakels een rol, zoals logistieke medewerkers of facilitators. Hun verklaringen kunnen volgens het kabinet cruciale inzichten geven in de structuur en werkwijze van georganiseerde misdaad.
Het wetsvoorstel bevat daarnaast een bepaling waarin de bijzondere zorgplicht van de Staat voor kroongetuigen wordt vastgelegd. Deze verplichting moet duidelijk maken welke verantwoordelijkheid de overheid heeft voor de bescherming van kroongetuigen en hun omgeving. De veiligheid van betrokkenen is een belangrijk aandachtspunt, zeker na de gebeurtenissen rond het strafproces tegen de criminele organisatie rond Ridouan Taghi. In dat onderzoek, bekend als het Marengo-proces, werden meerdere personen uit de omgeving van kroongetuige Nabil B. vermoord, onder wie journalist Peter R. de Vries.
Na het advies van de Raad van State verwacht het kabinet het wetsvoorstel later dit jaar bij de Tweede Kamer in te dienen. Daarmee moet de inzet van kroongetuigen in de strijd tegen georganiseerde criminaliteit effectiever worden.