Ruim 300 keer per jaar houdt de politie minderjarige verdachten van steekincidenten aan. Om het messengeweld terug te dringen, start maandag een landelijke inleveractie op 330 locaties in 200 gemeenten. Hoewel dergelijke acties veel wapens opleveren, zijn er gemeenten die sterke twijfels hebben aan het effect ervan.

Eerder vonden al lokale wapeninleveracties plaats. Wapens kunnen dan in een container op een politiebureau worden gegooid, zonder dat de brenger straf riskeert. Vuurwapens worden door agenten in burger thuis opgehaald en onderzocht op eventuele sporen van een misdrijf. De nu gestarte landelijke actie is onderdeel van het Actieplan Wapens en Jongeren van demissionair minister Grapperhaus van Justitie en Veiligheid. Het is een van de maatregelen die verandering moeten brengen in het feit dat het dragen van een wapen door jongeren normaal wordt gevonden.

Stijgende aantallen
In 2017 telde de politie 135 steekpartijen met minderjarige verdachten. In 2020 was dat aantal al gestegen tot 325. Het eerste halfjaar van 2021 werden 155 jongeren om deze reden aangehouden. Ook het aantal in beslaggenomen messen steeg hard. In 2017 waren het er 485, in 2020 al 1554. De stijging wordt in verband gebracht met de verharde straatcultuur en muziekstijlen waarbij het dragen van wapens wordt aangemoedigd. Hoewel de ernst van het fenomeen begint door te dringen, laat landelijk beleid nog altijd op zich wachten. Zo is er nog altijd geen messenverbod, terwijl daar sinds november vorig jaar aan wordt gewerkt. Sommige winkelketens hebben inmiddels besloten om geen messen meer aan minderjarigen te verkopen, maar dat helpt niet of nauwelijks. Ook aan het effect van wapeninleveracties wordt getwijfeld. Er worden weliswaar elke keer honderden wapens ingeleverd, maar volgens sommigen gebeurt dat niet door geweldplegers.

Kritiek
De regio Twente doet niet mee aan de actie, ofschoon Oost-Nederland op de vierde plaatst staat voor wat betreft aanhoudingen van jongere steekverdachten. Tegenover de NOS verklaart Enschede dat het teveel tijd en capaciteit van de politie kost, terwijl het nauwelijks bijdraagt aan bestrijding van de criminaliteit. Sommige andere gemeenten hebben ook twijfels, maar doen wel mee omdat de actie zou bijdragen aan bewustwording omtrent wapenbezit. Een jongerenwerker zei tegen de NOS dat de groep die het probleem vormt niet bereikt wordt met de inleveractie. Hij adviseert om probleemjongeren intensief te benaderen, hen weer te betrekken bij de maatschappij en hen perspectief te geven op een normaal leven. Wie niets te verliezen heeft, zal geweld niet schuwen. De meeste aanhoudingen sinds 2017 vonden tot nu toe plaats in Rotterdam (215), Den Haag (160) en Amsterdam (155).