Waar luchtreizigers strenge controles ondergaan, stappen buspassagiers zonder noemenswaardige veiligheidschecks in. Dit gemak maakt internationale busreizen populair, maar ook aantrekkelijk voor criminelen. Wapens, drugs en valse identiteitsbewijzen kunnen relatief eenvoudig worden vervoerd. Daarom bundelen de Koninklijke Marechaussee, de politie en busmaatschappij FlixBus hun krachten om misbruik te bestrijden.

De samenwerking kreeg recent vorm tijdens een eendaagse training voor FlixBus-chauffeurs. Daar leerden zij signalen herkennen die kunnen wijzen op criminaliteit. “Het gaat om subtiele indicatoren”, legt adjudant Edwin van de Marechaussee uit. “Denk aan passagiers die veel contact hebben voor vertrek, maar in de bus doen alsof ze elkaar niet kennen. Of iemand die een koffer ophaalt terwijl hij de reis zelf niet heeft gemaakt.”
De training bestond uit een theoretisch gedeelte en praktijkscenario’s. Zo oefenden chauffeurs met het nonchalant controleren van koffers en het inschatten van verdachte situaties. Politieagent Tom speelde een reiziger met een koffer vol ‘meelpakketten’ als cocaïne-lookalikes. “Het doel was chauffeurs te leren hoe ze zonder risico signalen kunnen opvangen”, aldus Edwin.

Focus op identiteitsfraude en smokkel

Identiteitsfraude krijgt bijzondere aandacht. Volgens de Marechaussee neemt het gebruik van lookalike-passen toe, waarbij criminelen echte documenten gebruiken en hun uiterlijk aanpassen. Ook smokkel van wapens, drugs en gestolen goederen komt voor. In het verleden werden tijdens controles in FlixBussen gestolen telefoons, drugs en zelfs gifslangen aangetroffen.
Toch benadrukken de diensten dat chauffeurs geen opsporingstaken hebben. “Hun veiligheid staat voorop”, zegt Edwin. “Ze hoeven niet te handhaven, maar wel signalen door te geven.”
Bij twijfel kunnen chauffeurs contact opnemen met het 24/7 Klantcontactcentrum (KCC) van de Marechaussee. Meldingen worden serieus genomen, benadrukt Edwin: “Zelfs kleine aanwijzingen kunnen waardevol zijn.” Deze informatie wordt gebruikt om controles gerichter uit te voeren.

FlixBus ziet samenwerking als noodzaak
Volgens Fokke Wim, directeur van FlixBus Benelux, is de samenwerking een logisch antwoord op incidenten uit het verleden. “Iedereen is welkom in onze bussen, behalve criminelen. Door samen te werken vergroten we de pakkans en ontmoedigen we misbruik”, zegt hij. FlixBus wil de bewustwordingstraining periodiek herhalen en rekent op chauffeurs om opgedane kennis te delen.
De Marechaussee en de politie zien potentie in vergelijkbare samenwerkingen binnen transport en logistiek. “Voor informatiegestuurd werken hebben we de ogen en oren van anderen nodig”, aldus Edwin. Voorlopig ligt de focus op veilig busvervoer. Met maandelijkse routeoverzichten, regelmatige trainingen en korte lijnen blijft de samenwerking groeien.