Uit onderzoek van Nieuwsuur en Trouw is gebleken dat Nederland hulpgoederen heeft geschonken aan de Syrische beweging Jabhat al-Shamiya, die door het Openbaar Ministerie (OM) wordt omschreven als een ‘criminele organisatie met terroristisch oogmerk’.

De afgelopen drie jaar steunde de Nederlandse regering 22 gewapende gematigde groepen in Syrië. Ze kregen geen wapens, maar wel voor ruim 25 miljoen euro aan auto’s, voedsel, medicijnen, communicatieapparatuur, tenten, uniformen en trainingen. Op deze wijze wilde het kabinet voorkomen dat de gematigde oppositie tegen Assad werd gemarginaliseerd en de strijders zouden overstappen naar extremistische groepen. Jabhat al-Shamiya, die door het OM  ‘salafistisch en jihadistisch’ en strevend naar ‘de oprichting van een kalifaat’ wordt genoemd, zou onder meer uniformen en pick-uptrucks hebben gekregen. De organisatie vocht onder andere samen met Turkije tegen Syrisch-Koerdische milities in de Noord-Syrische regio Afrin.

Extremistische groepen
Trouw en Nieuwsuur spraken met zo’n honderd Syrische rebellen van zes gewapende groepen die Nederlandse hulp kregen. Daaruit werd duidelijk dat deze groepen samenwerkten met extremistische groepen en zich schuldig maakten aan ernstige mensenrechtenschendingen.
Nederland gaf niet zomaar hulp. De groepen moesten onder meer samenwerking met extremistische groepen uitsluiten en zich houden aan het humanitaire oorlogsrecht. Enkelen van de groepen verloren in de loop van de tijd hun steun, nadat gebleken was dat zij deze voorwaarden niet waren nagekomen. Ook aan groepen die geweld gebruikten tegen de Syrische regering of die verslagen dreigden te worden, werd de hulpverlening gestaakt. De Tweede Kamer stond al die tijd kritisch tegenover de hulp voor Syrische rebellen, maar kreeg bij het Kabinet geen gehoor. Het zou gaan om staatsgeheimen, die niet met het Parlement kunnen worden gedeeld. De Kamer zal minister Blok van Buitenlandse Zaken opnieuw onder vuur nemen, nu het onderzoek door Nieuwsuur en Trouw heeft uitgewezen dat de kritische houding terecht was.