In een groot gezamenlijk onderzoek van de Nederlandse en Duitse politie zijn maandag 30 januari negen personen aangehouden, die worden verdacht van meer dan vijftig plofkraken op geldautomaten in Duitsland. Tijdens doorzoekingen in woningen en bedrijfspanden vond de politie contant geld en explosieven.

De recherche van politie-eenheid Midden-Nederland deed de afgelopen maanden samen met de recherche Bayern en Baden-Württemberg onderzoek naar ruim vijftig plofkraken op geldautomaten waarbij in totaal 5,2 miljoen euro is buitgemaakt. Het Nederlandse Openbaar Ministerie heeft naar aanleiding daarvan en op verzoek van de Duitse autoriteiten een reeks aanhoudingsbevelen uitgevaardigd. Dit leidde maandag 30 januari tot de aanhouding van negen verdachten, in de leeftijd van 25 tot 41 jaar, uit onder andere Roermond, Echt, Utrecht, Amersfoort en Soesterberg. Ze wonen allemaal in Nederland, maar hebben in sommige gevallen ook de Marokkaanse, Turkse of Roemeense nationaliteit. Drie andere verdachten zijn nog voortvluchtig.

Doorzoekingen
Op vijftien locaties is doorzoeking gedaan. Hierbij waren, naast Nederlandse ook Duitse politieagenten aanwezig en heeft de Landmacht ondersteund met gespecialiseerde zoekteams. Deze zoekteams maken gebruik van geavanceerde middelen die tot enkele meters in de bodem, door muren en objecten heen kijken om eventuele verborgen ruimtes te ontdekken. Na de vondst van explosieven in een autobedrijf op een industrieterrein in Roermond zijn vanwege explosiegevaar omliggende panden ontruimd. De explosieven opruimingsdienst defensie (EOD) heeft de explosieven meegenomen en op een veilige locatie tot ontploffing gebracht. Naast de explosieven zijn ook contant geld en twee auto’s in beslag genomen. De negen verdachten zitten vast. De Duitse autoriteiten hebben om hun overlevering gevraagd. Meer aanhoudingen worden niet uitgesloten.

Werkterrein
De Nederlandse politie werkt al langere tijd intensief samen met de Duitse politie aan het opsporen van personen die dagelijks geldautomaten opblazen in Duitsland. Vermoedelijk hebben de verdachten hun werkterrein naar het buitenland verlegd omdat Nederlandse banken preventieve maatregelen hebben genomen die het opblazen van Nederlandse pinautomaten zinloos maken. In Duitsland sloegen Nederlandse plofkrakers vorig jaar bijna 450 keer toe. Ter vergelijking: in Nederland bliezen criminelen 15 keer een pinautomaat op.

Op de huid zitten
Hoewel de plofkrakers nog maar zelden toeslaan in eigen land, is het toch van groot belang dat de Nederlandse politie ze op de huid zit, zegt Johan van Hartskamp, landelijke portefeuillehouder. “De explosieven die de plofkrakers gebruiken, leiden ook in ons land tot grote risico’s. De gebruikte explosieven worden in onze wijken, in woningen, bedrijven en garageboxen, in elkaar geknutseld en opgeslagen. Daarnaast rijden de plofkrakers met zeer hoge snelheid over de snelwegen om uit handen te blijven van de politie.” De plofkraken zelf hebben in de directe omgeving een ontwrichtende werking. De maatschappelijke gevolgen zijn vaak groot. Winkels moeten voor langere tijd dicht, huizen raken onbewoonbaar en mensen kunnen geen geld meer opnemen in de buurt. Van Hartskamp: “We zien dat het gestolen geld ook geïnvesteerd wordt in andere vormen van criminaliteit, zoals drugshandel. De aandacht voor deze groep plofkrakers mag daarom niet verslappen.”

Voorkomen jonge aanwas
De politie vermoedt dat ongeveer 500 mannen, met name woonachtig in de regio’s Amsterdam en Utrecht, verantwoordelijk zijn voor het leeuwendeel van de plofkraken in binnen- en buitenland. “Ze werken in wisselende samenstelling. Soms vallen er mensen af, omdat ze worden aangehouden of tijdens hun vlucht crashen en overlijden. Maar ze worden moeiteloos vervangen door nieuwe aanwas”, weet Van Hartskamp. “Wij blijven ons onverminderd inspannen om daders op te sporen, maar om het probleem op te lossen is meer nodig. Daarom werken wij samen met partners zoals het RIEC en gemeenten om jonge aanwas te voorkomen.” De Duitse politie gaat er bij de banken op aandringen om hun geldautomaten beter te beveiligen.