Het Nederlands Forensisch Instituut (NFI) wil de komende jaren fors inzetten op kunstmatige intelligentie (AI), datascience en forensische innovatie om de opsporing en waarheidsvinding toekomstbestendig te houden. Dat blijkt uit het jaarbericht 2025 van het instituut. Tegelijkertijd waarschuwt het NFI dat extra financiële en beleidsmatige steun vanuit Den Haag noodzakelijk is om de groeiende uitdagingen het hoofd te bieden.

In 2025 behandelde het NFI ongeveer 40.000 zaken, goed voor zo’n 90.000 forensische onderzoeksaanvragen. Daarbij werkte het instituut onder meer aan onderzoeken naar de explosie aan de Schammenkamp in Rotterdam, de kunstroof waarbij de helm van Cotofenesti werd gestolen en de opkomst van de dodelijke synthetische opioïden nitazenen in illegale medicatie. Dankzij de combinatie van 37 verschillende deskundigheidsgebieden kan het NFI complexe onderzoeken multidisciplinair uitvoeren.
Volgens het instituut veranderen digitalisering en AI het speelveld van de opsporing ingrijpend. Nieuwe technologieën bieden onderzoekers meer mogelijkheden om patronen te herkennen, grote hoeveelheden data te analyseren en digitale sporen sneller te verwerken. AI wordt daarbij nadrukkelijk ingezet als hulpmiddel voor onderzoekers, waarbij de menselijke deskundige verantwoordelijk blijft voor de beoordeling van de resultaten. Het NFI stelt dat alle AI-toepassingen wetenschappelijk worden gevalideerd en moeten voldoen aan de Europese AI Act.

Kenniscentrum voor forensische AI

Het instituut ontwikkelt daarnaast een kenniscentrum voor forensische AI, waarmee politie, Openbaar Ministerie en andere partners ondersteuning krijgen bij het verantwoord toepassen van AI binnen de strafrechtketen. Ook werkt het NFI samen met TNO en SURF aan de evaluatie van het Nederlandse taalmodel GPT-NL.
Naast AI investeert het NFI in datagedreven onderzoek, digitale opsporing via het Hansken-platform en veilige gegevensuitwisseling met JusticeLink. Ook werden in 2025 nieuwe forensische innovaties ontwikkeld, waaronder een deepfake-detectietool op basis van bloedstroomdetectie en een uitbreiding van de mobiele drugsanalysetool NFiDENT. Volgens algemeen directeur Marc Elsensohn komen deze innovaties echter onder druk te staan als extra investeringen uitblijven. Zonder aanvullende middelen dreigen zowel de productiecapaciteit als de toekomstbestendigheid van het Nederlandse forensisch onderzoek in gevaar te komen.