De onderschepping van 30.000 kilo cocaïne aan boord van het vrachtschip Arconian heeft volgens internationale opsporingsdiensten een nieuw licht geworpen op de manier waarop drugscriminelen Europa bereiken. Waar jarenlang havens als Rotterdam en Antwerpen het belangrijkste toegangspunt vormden voor cocaïne, verschuift de smokkel zich steeds nadrukkelijker naar open zee.

Opsporingsinstanties spreken inmiddels van een nieuwe ‘Cocaine Highway’ tussen de Azoren, de Canarische Eilanden en de Spaanse kust. De operatie rond de Arconian werd uitgevoerd door de Guardia Civil in samenwerking met onder meer Europol en de Amerikaanse Drug Enforcement Administration. Aan boord troffen agenten duizenden pakketten cocaïne aan, bewaakt door zwaarbewapende verdachten, onder wie meerdere Nederlanders. Volgens bronnen uit het onderzoek wordt ook de naam van voortvluchtige drugscrimineel Jos Leijdekkers genoemd in verband met het transport.

Ander logistiek model

De nieuwe smokkelroute werkt volgens een ander logistiek model dan de traditionele invoer via zeehavens. Grote vrachtschepen, zogenoemde moederschepen, vervoeren enorme hoeveelheden cocaïne vanuit Zuid-Amerika en West-Afrika richting internationale wateren. Daar worden de drugs overgeladen op snelle speedboten die vrijwel onmogelijk zijn te onderscheppen door reguliere kustwachten. De boten kunnen dagen of zelfs weken op zee blijven dankzij drijvende bevoorradingspunten met brandstof en voedsel.
Volgens Europol laat de dalende groothandelsprijs van cocaïne zien dat de toevoer naar Europa ondanks strengere havencontroles nauwelijks is afgenomen. Criminelen lijken hun strategie succesvol te hebben aangepast door traditionele havens grotendeels te vermijden. De recente internationale operatie Alpha Lima, waarbij duizenden kilo’s drugs en tientallen verdachten werden onderschept, toont volgens onderzoekers vooral aan hoe professioneel en internationaal georganiseerd de nieuwe smokkelstructuren inmiddels zijn geworden.