Het Nederlands Forensisch Instituut (NFI) heeft een veelbelovende methode ontwikkeld om deepfakevideo’s te herkennen, schrijft De Telegraaf. Door subtiele kleurveranderingen in het gezicht te analyseren die worden veroorzaakt door de hartslag, kan het instituut nagaan of een video echt of gemanipuleerd is. Deze zogenoemde ‘bloedstroomdetectie’ wordt volgende week gepresenteerd op een internationaal forensisch congres in Dublin.

De techniek maakt gebruik van minieme verkleuringen die optreden wanneer bloed door adertjes stroomt tijdens een hartslag. Deze zijn met het blote oog niet te zien, maar kunnen met geavanceerde beeldanalyse wel worden gedetecteerd. Volgens forensisch onderzoeker Zeno Geradts – tevens hoogleraar aan de Universiteit van Amsterdam – ontbreekt deze natuurlijke pulsatie bij deepfakes. “AI kan veel, maar een kloppende hartslag in het gezicht genereren lukt voorlopig niet”, aldus Geradts tegenover De Telegraaf.

Steeds urgenter
Het herkennen van deepfakes wordt steeds urgenter. Nepvideo’s, waarin bijvoorbeeld een politicus iets explosiefs zegt of een bekend persoon opduikt in een pornografische scène, kunnen grote schade aanrichten. Geradts waarschuwt: “Ik maak me zorgen dat straks niemand meer in echte beelden gelooft. Wat is dan nog waar?”
De methode is inmiddels succesvol getest. Proefpersonen werden gefilmd met hartslagmeters en smartwatches, waarna hun werkelijke hartslag werd vergeleken met kleurveranderingen op 79 gezichtsplekken, onder wisselende omstandigheden. Hoewel de techniek nog in validatiefase zit en dus nog niet structureel in strafzaken wordt ingezet, kan ze al als ondersteunend bewijs worden gebruikt.
De bloedstroomdetectie is niet de enige tool van het NFI. Het instituut werkt ook met technieken als Electric Network Frequency en Photo Response Non Uniformity. Volgens Geradts is het combineren van methodes essentieel, omdat geen enkele techniek op zichzelf sluitend is.
Toch blijft het een kat-en-muisspel, erkent Geradts. “De technologie ontwikkelt zich razendsnel. Maar zolang deepfakes geen hartslag verraden, hebben wij een voorsprong.”